RSG 13 April 2015 - Suurlemoenrisotto

Week 193: Vleislose aandete vir die eerste koel herfs-aande

Vleislose Maandae is nou al oral bekend en iets wat al hoe meer mense mee gemaklik is. Daar is verskeie redes waarom dit ‘n goeie beginsel is om te volg as gesonder keuse is dit maar net een rede. Vleislose etes is dikwels ook heelwat goedkoper en die omgewing sal ons ook dankbaar wees, want die koolstofvoetspoor van vleisproduksie, vervoer en verwerking bly maar hoog.

Gelukkig is daar wonderlike alternatiewe vir protein in vleisvorm, bv neute en peule soos lensies, kekerertjies en bone. Met groentes soos botterskorsie, patat, eiervrug en wortels kan ‘n ete ook heerlik aangevul word en as mens slim te werk gaan, sal jou familie nie eers die vleis mis nie. As almal weet dat een ete in die week sonder vleis is, is dit ook seker nie so erg nie. Soms kan jy jou etes kan so beplan, dat middagete of aandete die vullender ete van die dag is (afhangend van hoe jou dae verloop) en aanvanklik begin met die ligter ete as die vleislose een. Bestanddele soos avokado is ook heerlik om ‘n ete mee aan te vul en dis regtig gesond.

Vegetariese etes kan net so geurig en vullend wees – beslis nie vaal en vervelig nie. ‘n Vleislose ete met peule, sade en groentes is dikwels ook hoog in vesel en ryk aan ander voedingswaarde. Sorg dat vegetariese etes geurig genoeg is en speel met bestanddele soos tamatie, speserye en vars kruie as ‘n basis.

Hierdie suurlemoenrisotto het geen vleis in nie, maar is regtig geurig en danksy die rys nogal vullend – dus ideaal vir ‘n vleislose ete. Sit dit met vars avo voor vir nog meer voedingswaarde en ‘n lekker smaak. Die kombinasie van die sagte rys, suurlemoen, groen groentes en vars kruie is heerlik. Risotto is ‘n tipiese Italiaanse gereg en alhoewel baie mense dit met moeite assosieer, is dit regtig nie moeilik om te maak nie. Dit neem ook nie veel langer as om enige ander ete voor te berei nie en kan selfs as voorgereg of stysel geniet word. As jy volgende keer weer die risotto wil maak, kan jy een van die wenke onderaan die resep volg om ‘n proteïn by te sit. Onthou net dat bestanddele soos spek of garnale redelik sout is, so moenie die risotto te sout maak nie.

Suurlemoen-&-ertjie-risotto

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 6 porsies

Risotto is ’n bekende Italiaanse rysgereg wat dikwels as voorgereg, hoofgereg of stysel op ’n spyskaart verskyn. Arborio-rys met kort korrels verleen die tipiese romerige, sagte tekstuur aan die gereg. Aftreksel word geleidelik by die rys geroer sodat die rys stadig gaar word. Baie geurkombinasies is al gemaak, maar hierdie eenvoudige opsie is heerlik as ligte maaltyd of as stysel met vis of hoender en selfs varkvleis.

15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie
2 preie, eers in die helfte en dan in skywe gesny
1 groot knoffelhuisie, gekneus
500 ml (2 k) arborio-rys
250 ml (1 k) droë witwyn
fyngerasperde skil van 1 suurlemoen
30 ml (2 e) suurlemoensap
1,5 liter (6 k) groenteaftreksel
250 ml (1 k) bevrore ertjies, afgespoel
2 handevol babaspinasie
60 ml (¼ k) fyngerasperde pecorino- of parmesaankaas
45 ml (3 e) suurlemoen- of gewone tiemie
45 ml (3 e) olyf- of suurlemoengegeurde avokado-olie
suurlemoensap, sout en peper
ekstra pecorinokaas om voor te sit
’n handvol vars ertjielote om te garneer

  1. Verhit die 15 ml (1 e) olie oor matige hitte in ’n braaipan. Soteer die preie en knoffel tot sag. Roer die rys by en soteer vir ’n paar minute.
  2. Giet die wyn alles op een slag by en roer tot dit geabsorbeer is.
  3. Roer die suurlemoenskil en -sap by die aftreksel en hou dit warm in ’n afsonderlike kastrol oor lae hitte.
  4. Giet ’n soplepel of twee van die warm aftreksel op ’n slag by die rys en roer stadig tot alles geabsorbeer is voor nog vloeistof bygeroer word.
  5. Moenie te veel roer nie, want dan word die ryskorrels maklik pap en klewerig. Herhaal die proses op dieselfde manier met die res van die aftreksel of tot die rys net sag (al dente) is. Dit neem so 25-30 minute.
  6. Roer die ertjies, spinasie, kaas, tiemie en olie liggies deur. Geur na smaak en sit met die ekstra kaas, ertjielote en ’n skeut olie voor.

Wenke
1. Hoender is heerlik in die risotto. Probeer ook brosgebraaide spek of garnale vir ’n hoofmaaltyd.
Broccoliblommetjies kan ook as groente teen die einde van die gaarmaaktyd bygeroer word.
2. Gebruik ’n AMC 30 cm Paella pan vir die risotto of ’n AMC Elektriese Braaipan of 24 cm Hoog.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om sout in die risotto te gooi nie – daar’s baie lekker geure en suurlemoen dien as alternatief vir sout. Onthou ook dat ander bestanddele soos die kaas, redelik sout is.
- gebruik olyf- of avokado-olie om die risotto mee te maak – dis soveel gesonder. Die vars avo is ook ideaal vir ’n gesonder bestanddeel.
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik vrugte, groente en kruie wat in seisoen is – dis maklik en bekostigbaar om te kry
- maak die risotto oor ’n matige hitte, sodat dit nie aanbrand nie, maar sommer ook krag bespaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG Maandag 6 April 2015 - Bak ‘n brood

Week 192: Bak ‘n brood

Hierdie langnaweek word deur baie kulture in Suid-Afrika gevier en ook geassosieer met spesiale gebak. Dis veral soet gebak, maar iets wat met gis gebak word is gewild. Of jy nou Paasnaweek vier of nie, dis langnaweek en genoeg rede om jou gesin sommer bietjie te bederf. Wat is dan nou lekkerder as ‘n warm gebakte brood uit die oond?

Brood is vir baie mense stapelvoedsel, maar ons weet ook al hoe meer dat te veel brood nie goed is vir ons sisteme nie. Dit bevat dikwels baie sout, kan baie verfyn wees en is vir baie mense die oorsaak van onnodige gewigstoename en gepaardgaande gesondheidsprobleme. As jy dus jou eie brood kan bak en meer beheer het oor wat alles daarin gesit word, kan jy gerus jou gesin van tyd tot tyd daarmee bederf.

Ons almal hou van warm gebakte brood. Ongelukkig is almal nie ewe lief daarvoor om met gis te werk, die deeg te knie en te wag dat dit moet uitrys nie. Daar is nou een van twee maniere om vandag brood te bak. Vir my is die knie van die deeg en die vorm van die brood ‘n bietjie later nogal terapeuties. Maar as jy glad nie daarvan hou nie, kan jy vir vandag se resep ook gekoopte brooddeeg by ‘n supermark of bakkery koop. Koop dit verkieslik by ‘n bakkery wat ‘n goeie kwaliteit meel gebruik (bv steengemaalde meel, wat nie so verfyn is nie) vir ‘n goeie gehalte deeg. As jy dan deeg koop, wat dalk ook meer sout bevat, kan jy jou keuse van toevoegings, vulsel of wat jy op die brood eet, dan net versigtiger maak.

As jy jou eie deeg knie, kan jy kreatief wees om die brood so gesond as moontlik te maak. Gebruik bv rogmeel vir ‘n gedeelte van die meel of maak volkoring- of bruinbrood in plaas van witbrood. Die idee met vandag se resep is dat jy sommer interessante bestanddele in die deeg inknie, om spesiale broodjies te bak. Lekker keuses is geurige kaas, pesto, songedroogde tamaties fo pikantrissies, gekaramelliseerde uie, olywe en vars kruie. Die bestanddele kan in die deeg ingeknie word om dit te geur of as bolae in die gevormde broodjies gesit word, voor dit oond toe gaan. Maak sommer ‘n lekker verskeidenheid om jou gesin mee te bederf.

Tuisgemaakte broodjies (Kosfoto: Neville Lockhart)

Lewer 15 broodjies

750 g gekoopte brooddeeg OF gebruik die resep uit Maak vyf, bl 171
150 ml gerasperde cheddarkaas
6 songedroogde tamaties, in repies gesny
6-8 tiemietakkies, blare van die takkies afgestroop
olyf-of avokado-olie om mee oor te verf

  1. Voer 2 bakplate met bakpapier uit. Rol die deeg ongeveer 5 mm dik in ’n reghoek van 45 x 25 cm uit. Strooi die kaas oor die deeg, maar laat sowat 1 cm al om die rand oop.
  2. Strooi die tamaties en tiemie oor en rol die deeg, versigtig van die lang kant af op. Druk liggies vas sodat die boonste vou nie losgaan nie.
  3. Sny die lang rol met ’n tandjiesmes in sowat 16 snye, van 3-4 cm elk. Plaas die skywe, met die gesnyde kante na bo, op die bakplate. Laat genoeg spasie tussen die broodjies om te rys.
  4. Voorverhit die oond tot 200 ˚C. Laat die broodjies rys tot dubbel in volume.
  5. Bak die broodjies vir 15-20 minute of tot goudbruin en gaar.

Nog maniere om die broodjies te geur:
Klein olyf-broodjies: Ontpit 10-12 swart olywe, kap grof op en knie met 15 ml gekapte roosmaryn in 750 g brooddeeg tot goed gemeng. Vorm deeg in 8-10 klein broodrolletjies. Laat rys en verf met ‘n bietjie avokado-olie. Bak teen 200 ˚C vir 15-20 minute of tot goudbruin en gaar.

Kaas-broodjies: Rol 750 g brooddeeg uit en sny in 6-8 driehoeke. Strooi ongeveer gerasperde cheddarkaas na smaak oor elke driehoek. Strooi gekapte tiemie of roosmaryn oor en rol elke driehoek op, deur aan die onderste, korter kant te begin en na die boonste punt te rol. Plaas op ‘n bakplaat en laat rys tot dubbel in volume. Verf met avokado-olie en bak teen 200 ˚C 15-20 minute of tot goudbruin en gaar.

Mini focaccias: Verdeel 750 g brooddeeg in 8 balle. Rol plat soos mini-pizzas en verf met avokado- of olyfolie. Strooi met ‘n knippie growwe sout en druk met jou vingerpunte klein holtes in die deeg. Druk klein stukkies vars kruie, soos salie, roosmaryn of tiemie en gekapte olywe in elke holte. Plaas op bakplate en laat rys. Bak teen 200 ˚C 15-20 minute of tot goudbruin en gaar.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak:
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om sout in die brood te gebruik nie – die ander bestanddele gee baie geur
- gebruik olyf- of avokado-olie om die deeg mee te maak en die broodjies af te rond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele en kruie wat in seisoen en plaaslik beskikbaar is

RSG 30 Maart 2015 - Ete in ‘n glas

Week 191: Ete in ‘n glas

Ontbyt bly belangrik vir almal van ons, maar besige programme maak dit nie altyd moontlik om daarvoor tyd te hê nie. Soms is ontbyt nie die probleem nie, maar ‘n middagete. Dikwels is die probleem ook nie noodwendig om die ontbyt te maak nie, maar die tyd om te sit en dit te eet. En alhoewel mens weet dat dit die beste is om te sit en eers klaar te eet, is dit nie altyd die realiteit nie. Ja, ons breine moet ook liefs registreer dat ons geëet het en besef dat ons versadig en bevredig is. Dit gebeur soms eers na 20 minute, maar as mens haastig is, moet jy maar leer om te fokus daarop dat jy eet, en weet wanneer jy versadig is. Anders voel mens nooit tevrede met jou maaltyd nie. Die gevaar daaraan, is dat jy dan heeltyd aanhou peusel en eintlik heelwat meer eet as wat eintlik nodig is.

Op sulke dae, is ‘n smoothie dalk net die oplossing. Daar is soveel lekker kombinasies wat ‘n mens kan maak. Dit hoef ook nie eers ‘n vrugted-smoothie te wees nie, want groente en vrugte kan ewe suksesvol gemeng word. Of maak dit net ‘n groente-kombinasie vir ‘n middagete. Spinasie, komkommer, seldery, wortel, beet en selfs avokado om die mengsel te verdik, werk goed. Groen groentes kombineer goed met papaja, lemoensap, appel of peer en geurmiddels soos gemmer, suurlemoensap of kruisement is lekker. As jy hou van piesang, kan ‘n piesang en jogurtmengsel met ‘n teelepel of twee grondboontjiebotter heerlik wees – lees net die etiket van die grondboontjiebotter, sodat dit nie te veel sout en suiker bevat nie.
Kies self of jy die smoothie met of sonder water of rooibostee wil meng om dit te verdun. As jy van jogurt hou, is ongegeurde jogurt ‘n lekker manier om die smoothie vullender te maak. Smoothies is ‘n lekker manier om ‘n verskeidenheid vrugte en groente in jou etes in te sluit. Neute of hawermout maak dit ekstra vullend en verdik ook die smoothie en voeg gesonde vesel by.

As jy nie tyd het om ‘n hele ontbyt soggens voor te berei nie, kan jy die vrugte sny, verpulp en die smoothie oppad werk toe of selfs by die werk drink. Dit werk ook goed om die vrugte die vorige aand in die yskas te sit, sodat die smoothie lekker koud is. Of vries selfs een of twee van die vrugte, om ‘n dikker en yskoue smoothie te maak. Piesang, bessies of mango werk goed hiervoor. Oorryp-vrugte is ideaal om in ‘n smoothie te gebruik. Veral met die vakansiedae en langnaweke wat voorlê, kan ‘n smoothie ‘n lekker ontbyt of deel van ‘n laat-ontbyt of selfs as ligte middagete wees. Speel met lekker geure om elke keer iets nuuts te geniet.

Hierdie smoothie-resep was deel van die resepte wat ons vir Cooking from the heart 2, vir die farmaseutiese maatskappy Pharma Dynamics saamgestel het. Dit is ook deur die Hartstigting ondersteun. Vir meer van die resepte uit die boek of die eerste uitgawe, besoek http://www.cookingfromtheheart.co.za of http://www.facebook.com/CookingFromTheHeartSA

Vrugte smoothie vir ontbyt

Resep uit Cooking from the heart 2
Lewer 4 – 5 porsies

½ middelslag papaja of 1 groot mango, geskil en in blokkies gesny
1 klein piesang, in skyfies gesny
2 pere, pruime, perskes of nektaries, met die skil in blokkies gesny
½ klein pynappel, geskil en in blokkies gesny
¼ k (60 ml) hawermout of gemaalde amandels (opsioneel)
ysblokkies om mee voor te sit

  1. Plaas vrugte in ‘n voedselverwerker en meng tot ‘n gladde mengsel. Of gebruik ‘n stokmenger. Voeg hawermout of amandels by, indien gebruik en meng vir ‘n paar minute.
  2. Plaas ys in ‘n lang glas en giet die smoothie bo-oor die ys in elke glas. Dit kan ook verdun met ‘n bietjie water, jogurt, rooibostee of melk word.

Wenke
1. Waneer in seisoen, kan aarbeie, druiwe en bessies gebruik word. Appels werk ook goed.
2. ‘n Klein glasie smoothie kan as ‘n peuselhappie geniet word.
3. Voeg kruisement en ‘n klein stukkie gemmer by die smoothie vir ekstra geur.
4. Oorryp vrugte kan geskil, gekap, in sakkies gesit en gevries word. Voeg by smoothies vir ‘n yskoue smoothie.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- wurms is dol oor mango-skille en eierdoppe
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om sout in ’n groente-smoothie te gooi nie – daar’s baie lekker geure
- gebruik ’n teelepel of paar druppels druppels olyf- of avokado-olie in ’n groente-smoothie, of selfs in ’n vrugte-mengsel om dit vullender te maak. Nog ’n manier om omegas in jou dieet in te sluit.
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik vrugte, groente en geurmiddels wat in seisoen is – dis maklik en bekostigbaar om te kry
- gebruik oorryp-vrugte, sodat dit nie verlore gaan nie.
- maak net soveel smoothie soos wat jy nodig het, want dit verkleur na ’n paar uur en kan dan onaptytlik lyk

Onthou, jý kan die verskil maak

Brunch for the long weekend

There are so many long weekends at this time of year, in particular the Easter weekend coming up. Although you may not be celebrating Easter, we love a reason to spend quality time around a table with your family. And when sitting around a table, why not fill it with special food made with love!

These crumpets beg for late breakfasts or special treats, conversation and do-it-yourself towers with a variety of toppings. The ricotta makes them deliciously light, while oats makes it a little healthier with the added oats. Try serving these….Without the sauce try serving them with rashers of bacon, fresh fruit and a drizzle of honey. The chocolate sauce, subtly seasoned with cardamom, is for days when you want to serve this as a dessert.

For a printer friendly recipe: Oat & ricotta crumpets

For your own copy of Make five/ Maak vyf go to: COOKBOOKS (cookbooks/maak-vyf-make-five/)

Oat & ricotta crumpets with chocolate sauce

Recipe from Make five/ Maak vyf
Makes 25 – 30 small crumpets

Chocolate sauce
15 ml (1 tbsp) cocoa powder
125 ml (½ cup) milk
60 ml (¼ cup) fresh cream
50 g milk or dark chocolate, chopped
10 ml (2 tsp) soft brown sugar
2 cardamom pods, crushed

Crumpets
2 eggs, beaten
300 g ricotta cheese
350 ml milk
5 ml (1 tsp) vanilla essence
250 ml (1 cup) self-raising flour
250 ml (1 cup) oats
45 ml (3 tbsp) butter, melted
oil for frying

  1. Sauce: Mix cocoa with some of the milk to make a paste. Mix with the rest of the ingredients in a saucepan. Heat until the chocolate melts and the sugar dissolves. Simmer for a few minutes and set aside.
  2. Crumpets: Beat eggs, ricotta, milk and vanilla in a large mixing bowl. Stir in the flour and oats until well mixed. Stir in the melted butter.
  3. Heat a thin layer of oil in a large frying pan over medium heat. Pour spoonfuls of batter into the pan and fry until bubbles form on top. Carefully turn over and fry until golden brown and cooked.
  4. Spoon out, drain on paper towel and keep warm. Repeat with the rest of the mixture and serve with the chocolate sauce.

Tips
1. Omit the chocolate sauce and serve with cinnamon sugar
2. Use the chocolate sauce on ice cream.
3. Stir a handful of blueberries, four or five chopped strawberries or one grated apple or pear into the batter and fry as above.
4. Serve with bacon and syrup, or nuts and yoghurt or honey, for a special breakfast.

Origanum resep uit Maak vyf/ Make five

Meeste mense noem dié krui, die pizza-krui, want dit is die tipiese geur in die tamatiesous-basis van ‘n pizza. Origanum se geur is redelik prominent en dus ideaal saam met Italiaanse bestanddele, byvoorbeeld tamaties, soetrissies en eiervrug. Probeer die Italiaanse gebak as ‘n bykos met geroosterde hoender of lamstjops. Geur die vleis met ‘n klein bietjie suurlemoensap en nog vars origamum vir ‘n heerlike ete.

Vir jou eie kopie van Maak vyf/ Make five, sien: COOKBOOKS (cookbooks/maak-vyf-make-five/)

Druk die resep: Resep

Italiaanse murgpampoentjie-gebak

Lewer 6 – 8 porsies
1 uur 45 minute

45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
1 mediumgroot eiervrug, in dun skyfies gesny
6 groot murgpampoentjies, diagonaal in lang skyfies gesny
1 rooi soetrissie, ontpit en in repe gesny
2 groot ryp tamaties, in skyfies gesny
1 rooi-ui, gehalveer en in skyfies gesny
sout en peper
100 ml gerasperde parmesaankaas
30 ml (2 e) elk fyngekapte vars origanum en Italianse pietersielie
15 ml (1 e) fyngerasperde suurlemoenskil

  1. Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n groot oondbak liggies met olie.
  2. Pak die groente in rye in die oondbak en giet die helfte van die olie oor. Geur na smaak.
  3. Meng die kaas, kruie en suurlemoenskil en strooi oor die groente. Giet die res van die olie oor en bak vir 45-50 minute of tot goudbruin en gaar. Sit warm voor as bykos en garneer met vars origanum.

Vir meer oor die LiG Tydskrif, sien http://lig.bybelmedia.org.za/

Kruisement resep uit Maak vyf/ Make five

Kruisement is ’n baie veelsydige krui en werk goed met ’n groot verskeidenheid vrugte, groente en ander bestanddele, selfs sjokolade. Wortels en karwysaad is ’n bekende kombinasie. En as jy boonop patats daarmee saam rooster is dit ’n heerlike bykos. Die kruisementblare gee ’n vars geur. Die groentegereg is lekker saam met gebraaide vis of geroosterde hoender.

Vir jou eie kopie van Maak vyf/ Make five, sien: COOKBOOKS (cookbooks/maak-vyf-make-five/)

Druk die resep: Resep

Geroosterde wortels & patats

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 6 porsies

250 g klein worteltjies, heel
250 g mediumgroot wortels, geskil en in die lengte in kwarte gesny
4 klein patats, met die skil in wiggies gesny
3 knoffelhuisies, in repies gesny
45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
10 ml (2 t) karwysaad
15 ml (1 e) heuning of sagte bruinsuiker
’n handvol vars kruisementblare

  1. Voorverhit die oond tot 200 °C. Plaas al die bestanddele, buiten die kruisement, in ’n groot mengbak en meng die groente tot dit met die olie bedek is.
  2. Plaas die groente op ’n groot bakplaat wat mer bakpapier uitgevoer is en rooster 30-40 minute, na gelang van die grootte van groente, tot gaar en goudbruin. Sit voor met kruisementblare.

Wenke
1. Botterskorsie kan ook gebruik word.
2. As karwysaad nie beskikbaar is nie, kan komynsaad gebruik word. Dit verleen ’n totaal ander geur aan die gereg.

Vir meer oor die LiG Tydskrif, sien http://lig.bybelmedia.org.za/

RevPrint Claremont Make five competition!

If you still have’t go a copy of Heleen Meyer’s new recipe book Make five/ Maak vyf, RevPrint Claremont is running a competition this month. You can win yourself a copy of Make five, all you need to do is go to their website http://claremont.revprint.co.za/competition/ and answer an easy question. What is the name of Heleen’s new recipe book? Do you know the answer? Enter now! Or visit their facebook page for more info. http://www.facebook.com/RevPrint.Claremont

RSG 23 Maart 2015 - Gevulde Avo’s

Week 190: Carmen-Hass avokado’s vir middagete

’n Maklike en vinnige middagete om by die huis of op kantoor te eet, is altyd ’n bonus. Daar is vele opsies, maar as jy avokado daarby kan inwerk, het jy nie net ’n gerieflike ete nie, maar ook ’n lekker gesonde keuse.

Westfalia se wye verskeidenheid avokado-soorte maak dit deesdae vir ons moontlik om vir die grootste deel van die jaar plaaslike avokado’s te kan eet. Carmen-Hass, is een van die nuutste variëteite wat Westfalia verbou. Dit is ’n kleinerige avokado, wat dit ideaal maak vir ’n maaltyd. Die skil het ’n effens growwe oppervlak en word ’n perserige-swart kleur wanneer dit ryp is. Die tekstuur van die vrug is heerlik romerig en die stewige skil maak dit maklik om sommer die avo met ’n lepel uit die skil te eet.

Hier is ’n paar idees om vir middagete in een of twee helftes van ’n kleinerige avokado te skep en te geniet. Avokado hou jou ook vir ’n lang tyd versadig en is propvol gesondheid, soos omega-olies, vesel en proteïn. Avo is selfs ’n goeie alternatief vir brood, so jy hoef nie altyd net terug te val op ’n toebroodjie nie – skep dieselfde vulsel volgende keer in ’n avo.

Gevulde avo’s vir middagete

Genoeg vir 1 avo

Die Meksikaanse manier

Meng 30 ml (2 e) elk geblikte rooi nierbone, bevrore heelpit mielies en blokkies vars tamatie saam. Geur met ’n knippie gemaalde komyn, ’n paar grofgeskeurde kruisementblare, swartpeper en ’n skeut van enige Westfalia avokado-olie.

Waldorf in ’n avo

Skep 30 ml (2 e) van Westfalia avocado-olie van jou keuse oor 125 ml (½ k) fyn gaar hoender (oorskiet werk goed). Geur na smaak met swartpeper en korrelmosterd. Voeg dun skyfies seldery, appel en bronkors by. Sprinkel met gekapte pekanneute.

Tuna en maaskaas

Meng ½ blik tuna met ’n groot skep gladde maaskaas en geur met swartpeper en ’n skeut Westfalia avokado-olie van jou keuse. Voeg vars kruie van jou keuse of jong slaaiblare by.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- wurms is dol oor mango-skille
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie te veel sout gebruik nie, want te veel sout op avo is onnodig en die vulsels het reeds klaar baie sout
- gebruik enige van die Westfalia avokado-olies om die vulsels na jou smaak te geur – dis lekker vinnig en ’n gesonde bestanddeel
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik vrugte, groente en kruie wat in seisoen is – dis maklik en bekostigbaar om te kry

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 16 Maart 2015 - Geroosterde vis

Week 189: Groen keuse uit die see en goed gaargemaak

Ons het nou al vir ‘n paar weke oor groener keuses uit die kombuis gesels. Daar is verskillende maniere waar jy só ‘n beter keuse kan maak. Wanneer jy aankope doen, hoe en met watter gaarmaakmetodes jy die kos voorberei en die ander bestanddele wat jy koop en gebruik, kan alles ‘n verskil maak. Die hoeveelheid kos-afval wat jy genereer en wat jy daarmee doen, kan ook ‘n groot verskil aan ons omgewing maak.

Om op een van hierdie aspekte te fokus, wil ek vandag weer gesels oor beter keuses as dit gaan oor die aankoop en gaarmaak van vis en seekos. Dit geld vir vars, bevrore en geblikte produkte. Die WWF het vroeg in 2004 ‘n inisiatief, genaamd SASSI (South African Sustainable Seafood Initiative) begin om mense bewus te maak van die effek wat visvangste op die volhoubaarheid van ons visbronne het. Sommige vis word met nette gevang en in die proses word heelwat ander seelewe soms gevang en doodgemaak of beseer. Dit alles het ‘n effek op die eko-sisteem wat die hoeveelheid vis in die see beïnvloed. Die SASSI inisiatief poog selfs om almal in die ‘vis-ketting’ aan te moedig om ‘n verskil te maak. Van die visserman, verwerkers, restaurant en winkels tot die eindgebruikers. Soos die handige, klein SASSI voubiljet sê: jy het ‘n keuse, maak dit ‘n groene.

Die algemeenste vissoorte word op die voubiljet gelys en ‘n meer volledige lys is op die webwerf, http://www.wwfsassi.co.za beskikbaar. Die lys werk op ‘n robot-sisteem. Groen beteken die vangste word reg bestuur, daar is volhoubare hoeveelhede van daardie soort beskikbaar en die vangste veroorsaak nie skade vir die omgewing nie. Goeie keuses is stokvis, sardyne, geelstert, snoek, dorado, reënboogforel, bottervis, mossels en oesters. Met items op die oranjelys moet ’n mens versigtig wees en dié op die rooi lys moet heeltemal vermy word. Sommige vis op die lys is selfs onwettig om te verkoop. Jy kan ’n vissoort na die nommer 079 499 8795 sms om te hoor op watter lys die vis of seekos is, voor jy ’n keuse maak.

Wanneer ‘n mens vis gaarmaak, moet die natuurlike smaak van die vis nie oorheers word nie, maar eerder aangevul deur die ander bestanddele. Die ander belangrike ding is om die geurmiddels, so eenvoudig en natuurlik as moontlik te hou. Vis hoef nie altyd in ‘n degie en olie gaargemaak te word nie. Die gaar vis moet steeds sappig en geurig wees, ‘n soliede kleur word en maklik vlok, maar nie droog wees nie. Goeie gaarmaakmetodes is om dit in die oond te rooster, in ’n pan te braai of oor die kole gaar te maak.

Hou die vel aan, sodat die vis se vorm behoue bly en dit steeds sappig is. Bestanddele soos suurlemoensap, olyfolie, kruie en matige speserye is heerlik saam met vis.

Geroosterde vis met groenboontjies of aspersies

Lewer 4 porsies
Uit Cooking from the Dr’s heart, Pharma Dynamics

Foto uit _From a dr's heart_

650 g forel of enige olierige vis, bv makriel, geelstert, tuna (kies iets op die Groen of Oranje SASSI-lys)
60 ml (¼ k) gerasperde pecorino- of wit cheddarkaas
sap en fyngerasperde skil van 1 suurlemoen
30 ml (2 e) gekapte vars Italiaanse pietersielie
30 ml (2 e) olyf-of avokado-olie
sout en peper
200 g vars groenboontjies of aspersies (wanneer in seisoen)
suurlemoenwiggies en ‘n handvol vars roketblare om mee voor te sit

  1. Voorverhit die oond tot 200 ˚C en voer ‘n bakplaat met bakpapier uit.
  2. Plaas die vis op die bakplaat, velkant na onder. Meng kaas, suurlemoensap en –skil, pietersielie, olie en sout en peper saam. Strooi die kaasmengsel oor die vis.
  3. Skakel die oondroosterelement aan en rooster die vis in die warm oond vir 10-15 minute of tot gaar. Die vis is gaar, as die vleis maklik met ‘n vurk vlok. Dit moenie droog of oorgaar wees nie.
  4. Plaas die groenboontjies of aspersies in ‘n vlak bak en bedek met kookwater. Laat ‘n paar minute staan tot net gaar, maar nie pap nie. Dreineer en hou warm.
  5. Sit geroosterde vis met die groonboontjies of aspersies, roketblare en suurlemoenwiggies voor.

Wenke
1. Ander kruie soos salie, tiemie of origanum sal ook lekker wees.
2. Vervang die olyfolie met ’n gegeurde avokado-olie, soos suurlemoen en laat die suurlemoenskil uit. Of gebruik ’n paar druppels brandrissie-gegeurde olie as jy van ’n skerper smaak hou.
3. Vervang die vars kruie met 10-15 ml pesto.
4. Hoenderborsfilette kan op dieselfde manier gaargemaak word – dit sal net bietjie langer rooster.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer, selfs visvel en –grate.
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om die vis in olie te diepbraai nie – rooster is ’n gesonde en geurige alternatief
- moenie te veel sout op die vis gooi nie, want die kaas is reeds sout
- gebruik olyf- of avokado-olie om die sous mee te maak – dis soveel gesonder
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik vrugte, groente en kruie wat in seisoen is – dis maklik en bekostigbaar om te kry
- kies die regte gaarmaakmetode op die beste reultate te kry en niks te vermors word nie

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 9 Maart 2015 - Aartappelslaai vir ‘n braai

Week 188: Kook ’n storm los met AMC kookware – aartappelslaai vir ‘n braai

Ons het al heelwat oor AMC kookware gesels en die feit dat dié maatskappy baie moeite doen om hul koolstofvoetspoor so klein en lig as moontlik te hou. Daar is verskillende maniere waarop hulle dit regkry. Die ontwerp van die kookware en goeie kwaliteit vlekvryestaal en ander metale wat gebruik word, beteken dat die kookware se vermoë om hitte te gelei én te behou, regtig uitstekend is. Te dankie hieraan, is net matige tot lae temperature nodig om die beste resultate te kry, wat ’n verdere voordeel vir die verbruiker en omgewing het. (’n Eienskap wat perfek werk as jy bv aartappels wil kook, soos vir vandag se resep. Die aartappels kan in redelike min water saggekook word, sonder dat dit oorgaar word en oopbars. Onthou ook, groente hoef nie te swem in water om gaar te word nie, net genoeg om die kookproses aan die gang te hou en die aartappels sag te kry.)

AMC kookware se lewenslange waarborg is nog ’n manier waarop die maatskappy ‘groen’ is. Hulle wil seker maak dat die kookware herstel word en nie weggegooi word as daar dalk ’n probleem opgeduik het nie. As dit ’n vervaardingsfout is, vervang AMC die kastrol vir jou. As jy bv self die handvatsels of bodem laat smelt het of die kastrol ’n duik in gekry het, bied hulle ’n herpolerings- en hersteldiens aan wat die kookware so goed soos nuut laat lyk. In uitsonderlike gevalle kan die skade soms nie herstel word nie en dan moet die kastrol vervang word.

AMC kookware is al sedert 1968 in SA beskikbaar en heelwat luisteraars het al na vorige insetsels laat weet hoe lank hul kookware al in gebruik is. Wat min mense egter besef, is dat AMC se herpoleringsdiens vir alle AMC kookware beskikbaar is. Jy betaal ’n minimale fooi per kastrol en jy kan kies of jy bv nuwe handvatsels en dekselknoppe wil laat aansit of net die kookware herpoleer. Kliënte kan gewoonlik nie glo dat dit hul eie kookware is wat teruggestuur word nie, maar elke eenheid kry ’n stempel onderaan wat verseker dat jy jou eie kookware terugkry. Die herpoleerde kookware word ook weer direk nou toe teruggestuur of per koerier afgelewer.

Vandag kan iemand herpolering ter waarde van R4000 vir hul AMC kookware op die RSG sms-lyn wen. AMC sal die wenner kontak en al die nodige reëlings tref om die kookware te ontvang, te herpoleer en weer terug te stuur. Antwoord die eenvoudige vraag via die RSG sms lyn: Hoe lank is AMC al in Suid-Afrika?

Drie souse vir aartappelslaai

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 4 – 6 porsies

Almal het húl manier om aartappelslaai te maak en hou boonop van verskillende bestanddele daarin. Hier is drie verskillende souse waaruit jy volgende keer kan kies. Jy kan nog steeds agurkies, hardgekookte eiers, ui of ander slaaigoed byvoeg soos jy verkies. Ek hou van ’n aartappelslaai met klein aartappeltjies in die skil.

750 g baba-aartappeltjies in die skil
sout en peper
15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie

Suurroom-en-dillesous
30 ml (2 e) suurlemoensap
125 ml (½ k) suurroom
30 ml (2 e) melk
60 ml (¼ k) grofgekapte vars dille

Kerriejogurtsous
125 ml (½ k) mayonnaise van goeie gehalte
125 ml (½ k) ongegeurde jogurt
2,5 ml (½ t) appelkooskonfyt of heuning
5 ml (1 t) kerriepoeier
45 ml (3 e) gekapte vars koljanderblare

Parmesaan-en-suurlemoensous
45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
sap en fyngerasperde skil van 1 suurlemoen
30 ml (2 e) gekapte vars grasuie
30 ml (2 e) fyngerasperde parmesaan- of wit cheddarkaas

  1. Plaas aartappeltjies met ’n ongeveer 250 ml water en ’n knippie sout in ’n kastrol. Verhit oor matige hitte tot kookpunt, stel die hitte laer en prut met die deksel op vir 15-20 minute of tot net sag.
  2. Dreineer die aartappels en plaas in ’n groot mengbak. Giet die olie oor en skud die bak om die aartappeltjies daarmee te bedek. Dit verleen ’n heerlike geur. Laat dit afkoel en sny in die helfte.
  3. Kies die sous wat by die res van jou maaltyd gaan pas en meng die bestanddele saam. Geur na smaak. Meng die sous met die aartappels. Dit kan teen kamertemperatuur of yskoud voorgesit word.

Wenke
1. Voeg 1 x 170 g-blik tuna, gedreineer, of 100 g gepeperde makriel en avokado-skyfies by die suurroomsous vir ’n ligte gereg.
2. Roer gaar hoender of stukkies spek by die kerriesous vir ’n ligte gereg.
3. Roketblare, gemarineerde songedroogde tamaties, olywe, fetakaas of vars origanum en roosmaryn is ook heerlik saam met die parmesaansous.
4. Toets die aartappels met ’n toetspen of skerp messie, om so ’n klein as moontlike snit daarin te maak. ’n Groot snit laat die aartappel te veel water absorbeer en oopbars. Moenie gaar aartappels in die water los nie, dreineer dit dadelik. Meng ’n aartappelslaai met die agterkant van ’n houtlepel of sommer met jou hand, om te keer dat jy die aartappels stukkend steek.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout te gebruik nie
- hou ook die aartappels se skille aan – dis ekstra vesel in jou ete en help ook om die voedingswaarde in die aartappels meer te behou, anders ‘lek’ dit maklik in die water uit
- gebruik ’n gesonde olie, soos olyf- of avokado vir die slaai
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- kook die aartappels oor matige en lae hitte om krag te spaar
- moenie die aartappels oorgaar maak nie, dan vermors mens te veel
- kies bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar in die hande te kry

Onthou, jý kan die verskil maak