RSG 31 Augustus - Idees met guacamole

Week 208: Idees met guacamole

Ek het onlangs die voorreg gehad om die Westfalia plase in Tzaneen, in die Limpopo provinsie, te besoek. Die een ding wat my altyd sal bybly, is dat dié plase en die hele bedryf op ‘n volhoubare manier bedryf word. Van die kwekery waar jong boompies gekweek word tot die manier waarop die avokado’s verbou, versorg en verwerk word.

Westfalia Fruit Products (soos die maatskappy bekend staan) is deel van die Hans Merensky groep. Hans Merensky was ‘n voorloper vir sy tyd as dit oor bewaring en omgewingsake gaan. Hy het na sy aftrede as geoloog in 1932 begin om wat nou Westfalia se plase is, te ontwikkel. Sy progressiewe insig oor hoe ‘n plaas bestuur moet word om dit volhoubaar te maak, was die hoeksteen van wat die plase vandag is. So het jy bv al die natuurlike waterstrome op die plaas skoon gemaak en seker gemaak dat daar geen uitheemse bome in of naby die strome groei nie. Op die manier het hy verseker dat geen water onnodig verlore gaan en deur uitheemse bome opgesuig of besoedel word nie. Die Hans Merensky dam op die plaas is nou ‘n belangrike bron van water vir die plase en ook die verbouing en verwerking van die vrugte. Daar word nie net avokado’s op die plase verbou nie, maar ook ander tropiese vrugte en neute.

Daar is ‘n gespesialiseerde kwekery op die plaas, waar die nuwe boompies van uitgesoekte avokado-pitte gekweek word. Dan word hulle versorg tot dit groot genoeg is om in die boorde uitgeplant te word. Die verbouing van die avokado’s word ook op ‘n omgewingsvriendelike manier gedoen. Van die manier waarop die bome geplant word, hoe ver die bome uitmekaar staan, hoe dit gesnoei en gepluk word. Die verpakking en verwerking van die vrugte is ook indrukwekkend om te sien. Daar word ook avokado-olie en guacamole van die avokado’s gemaak en alle afval word saam met onbruikbare avokado’s in kompos omskep. Dit word weer op die plaas gebruik. Selfs die blare en takke wat afgesnoei word, word kompos van gemaak.

Dis regtig ‘n indrukwekkende produksie en dit laat ‘n mens net hoop dat almal daardeur geïnspireer sal word om ook hul deel te doel – ongeag waar of waarmee ‘n mens ook al besig is.

Westfalia is die kenners as dit by die verbouing van avokado’s in SA kom en hul bly op die voorpunt van navorsing om nou ook 12 maande van die jaar vars avo’s in Suid-Afrika beskikbaar te hê.

Avo bly ’n heerlike veelsydige produk. Dis ook nou in seisoen, wat dit maklik maak om dié gesonde vrug op verskillende maniere deel te maak van jou etes. Wanneer jy die avo’s fyndruk, soos vir ’n guacamole, kan ’n verskeidenheid geure bygevoeg word om dit interessant te maak. Avokado met soet, geroosterde mieliepitte en gerookte paprika word ’n lekkerte met ’n tikkie Spaanse geur.

Guacamole met geroosterde mielies

Lewer ongeveer 500 ml

10 ml (2 t) Westfalia Gewone of Suurlemoengegeurde avokado-olie
1 mielie aan die stronk, pitte afgesny
15 ml (1 e) sesamsaad
2,5 ml (½ t) gerookte paprika of na smaak
2 avokado’s, met ’n vurk fyngedruk
suurlemoensap na smaak
10-12 vars kruisementblare, grof geskeur
1-2 naanbrode, verhit en in stukke gesny

  1. Verhit olie oor ’n matige hitte in ’n groot braaipan (AMC 24 cm Chef’s Pan en AMC Flux) en braai mielies tot goudbruin. Voeg sesamsaad by en braai vir nog ’n paar minute. Dit moenie brand nie.
  2. Verwyder van die hitte en roer die paprika by. Laat afkoel.
  3. Roer die mielies by die avokado en geur met suurlemoensap en nog avokado-olie, indien verkies.
  4. Strooi kruisement oor en sit voor saam met naanbrode. Die guacamole is heerlik as ’n voorgereg, deel van ’n peuselhappie-bord of saam met enige maaltyd.

Wenke
1. Vervang die vars avokado’s met ’n 200 g-bakkie Westfalia Guacamole, indien verkies.
2. As gerookte paprika nie beskikbaar is nie, kan 5 ml (1 t) gewone paprika gebruik word.
3. Meng chorizo-worsies by die mengsel, indien verkies.
4. Gebruik rotis of geroosterde pita-wiggies in plaas van die naanbrode.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- avokado is ’n baie gesonde bestanddeel en kan by amper enige ete pas
- die geroosterde mielies, sesamsaad en paprika is komplimenterende geure en pas perfek by avo
- gebruik vars avokado, olyf- of avokado-olie, want dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar
- koop plaaslike produkte om ons boere te ondersteun en nie ingevoerde produkte met soveel kosmyle en ’n groot koolstofvoetspoor nie

Onthou, jý kan die verskil maak

ClemenGold Salad Dressing

This very successful recipe was developed for ClemenGold, now appears in any box or bag of ClemenGolds you buy from Woolworths. Not only is it divine on a fresh green salad, but it can also be used as a marinade or sauce for chicken. Make a big batch while ClemenGolds are in season and make the most of this sweet and juicy fruit.

ClemenGold dressing with mustard & rosemary

Makes 250 ml

Photo courtesy of ClemenGold

The combination of sweet citrus with rosemary and mustard makes for a versatile dressing – not only for your favourite green salad, but it’s also perfect to marinate chicken in, dress fish fillets with or to drizzle over veggies.

100 ml olive or avocado oil
30 ml (2 tbsp) apple cider vinegar
2,5 ml (½ tsp) freshly grated ClemenGold rind
75 ml (5 tbsp) freshly squeezed ClemenGold juice
10 ml (2 tsp) wholegrain mustard
5 ml (1 tsp) honey
1 ClemenGold, peeled and segmented
5 ml (1 tsp) chopped fresh rosemary
salt and freshly ground black pepper to taste

  1. Place the oil and vinegar in a mixing bowl. Add ClemenGold rind and juice with mustard and honey and whisk together until well blended.
  2. Cut the ClemenGold segments into smaller pieces and stir with rosemary into the oil mixture. Season to taste with salt and pepper.
  3. Serve the dressing on your favourite combination of salad leaves and fresh herbs for a delicious, yet simple salad. The dressing keeps well in the fridge for up to a week. If made in advance, only add the segment pieces just before serving.

More ways to use this dressing
1. The flavours of this dressing combine well with roasted beetroot and creamy feta or goats’ cheese, served on rocket as a salad or starter. Add drained chickpeas as a light lunch.
2. For an alternative salad idea, drizzle the dressing over cucumber ribbons, thinly sliced baby cabbage and more ClemenGold segments.
3. Use the dressing as a marinade for chicken, fish fillets or even pork and lamb.
4. The ClemenGold dressing is also perfect to add when roasting butternut or sweet potato .
5. Use the dressing as a cook-in-sauce. Place chicken portions with onion and butternut or brinjal in an oven dish. Add more ClemenGold segements if preferred. Pour the dressing over and roast at 180 °C until cooked. Serve on herby couscous.

Pietersielie resep uit Maak vyf

Hierdie resep is ideaal om die geur van pietersielie na vore te bring en met twee bekende alledaagse bestanddele te kombineer. Geniet ‘n bakkie warm sop een of ander tyd die naweek. Die lekker sop gaan beslis ‘n wintergunsteling wees, dis geurig en het ‘n growwe tekstuur wat dit sommer nog meer ‘koesterkos’ maak. Spek en aartappels bly ‘n lekker kombinasie. Moet net nie die sop vries nie, want aartappels word glaserig as dit gevries word. Hou sommer die origes vir middagete die volgende dag.

Spek-&-aartappelsop

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 4 porsies

Uit Maak vyf

20 ml (4 t) olyf- of avokado-olie
250 g maer spek, oortollige vet verwyder en in stukkies gesny
2 uie, gekap
2 preie, in skyfies gesny
2 knoffelhuisies, gekneus
8 aartappels, geskil en in blokkies gesny
15 ml (1 e) gedroogde gemengde kruie
2 takkies vars roosmaryn
1 lourierblaar
15 ml (1 e) suurlemoensap
250 ml (1 k) hoender- of groenteaftreksel
500 ml (2 k) water
60 ml (¼ k) suurroom of melk
sout en peper
60 ml (¼ k) grofgekapte vars Italiaanse pietersielie

  1. Verhit die helfte van die olie in ’n kastrol (AMC 24 cm High) en braai die spek tot goudbruin. Skep uit en hou eenkant.
  2. Verhit die res van die olie oor matige hitte in dieselfde kastrol en soteer die uie, preie en knoffel tot baie sag en goudbruin. Voeg die aartappels, kruie, lourierblaar, suurlemoensap, aftreksel en water by.
  3. Verhit tot kookpunt, stel die hitte laer en sit die deksel op. Prut vir 30-45 minute of tot die aartappels sag is.
  4. Haal die roosmaryntakkies en lourierblaar uit. Verpulp die sop effens met ’n stokmenger, maar nie tot heeltemal glad nie. Of druk dit fyner met ’n aartappeldrukker.
  5. Roer die spek en suurroom by en geur na smaak. Verhit tot deurwarm, maar moenie die sop laat kook nie. Roer die pietersielie by en sit dadelik voor met ’n bietjie ekstra olie voor.

Wenke
1. Die sop is ook heerlik met gekapte grasuie. Jy kan die sop ook met enige kaas garneer.
2. Vervang die spek met varkworsies. Braai tot gaar, skep uit en sny in dik skywe. Voeg by die sop in stap 5 en verhit tot deurwarm.
3. Gebruik AMC kookware vir die heerlike sop, en moenie die olie gebruik nie. Die AMC 24 cm High, werk uitstekend! http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/24-cm-gourmet-high/

n Resep vir Vrouedag

Créme brûlée is baie mense se absolute gunsteling as dit by nagereg kom. Daar is créme brûlée en dan is daar créme brûlée… Dit moet fluweelsag wees en smelt in jou mond. Dié delikate nagereg van eiers, suiwel en suiker, is net die ding om iemand op Vrouedag mee te bederf. Gewoonlik word heelwat meer room gebruik, maar hierdie weergawe is ewe lekker. In plaas van die bekende suikerbolaag, het ek ’n ander plan bedink wat makliker is, maar jou steeds die bros suiker bo-op laat geniet.

Créme brûlée met ’n verskil

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 8 porsies

Foto's uit Maak vyf

500 ml (2 k) melk
125 ml (½ k) room
1 vaniejepeul, oopgesny en saadjies uitkrap
6 kardemompeule, liggies gekneus
3 eiers
2 eiergele
125 ml (½ k) strooisuiker
vars bessies of vrugte in seisoen om voor te sit

  1. Voorverhit die oond tot 160 °C en plaas ’n skoon afdroogdoek op die bodem van ’n diep oondvaste bak. Dit moet groot genoeg wees vir 8 individuele bakkies van 150-180 ml elk.
  2. Giet melk, room, vanieljepeul met saadjies en kardemompeule in ’n kastrol (AMC 20 cm High) en verhit oor matige hitte tot net onder kookpunt. Haal dit van die stoof af, sit die deksel op en laat die mengsel vir 15 minute staan. Haal dan die vanieljepeul en kardemompeule uit.
  3. Giet die eiers, eiergele en helfte van die strooisuiker in ’n mengbak en klits sonder om te veel borrels te maak tot die suiker opgelos is.
  4. Roer die warm melkmengsel by die eiermengsel en giet in die individuele bakkies.
  5. Pak die bakkies bo-op die doek in die oondvaste bak en giet redelike warm water reg rondom tot die bakkies twee-derdes in die water staan. Dis ’n waterbad in die kleine.
  6. Bak vir 25 minute of tot net gestol. Laat dit afkoel en plaas vir ten minste 2 uur in die yskas.
  7. Smeer ’n stuk bakpapier liggies met olie. Giet die res van die strooisuiker in ’n klein kastrol (AMC 20 cm Low). Verhit oor lae hitte,maar moenie roer nie. Lig die kastrol en beweeg heen en weer wanneer die suiker begin smelt. Hou aan tot al die suiker gesmelt is.
  8. Sonder om met jou vingers naby die suiker te kom, giet die suiker op een plek in ’n eweredig laag op die papier. Laat dit heeltemal stol en breek dan in klein stukkies. As dit te hard is om met jou hand te breek, slaan dit met die agterkant van ’n metaal- of houtlepel om growwe stukke.
  9. Versier die koue nagereg met die karamelstukke en bessies net voor dit bedien word.

Wenke
1. Ander geure: Vervang kardemompeule met gerasperde suurlemoen- of lemoenskil. Roer 1 x 115 g-blik grenadellapulp saam met die eiers by die melkmengsel. Vervang room met 125 ml (½ k) klappermelk. Die vanieljepeul kan met ’n stuk pypkaneel vervang word.
2. Indien jy ’n kombuisvlam het: Sprinkel ongeveer 5 ml (1 t) strooisuiker oor elkekoue nagereg. Hou dit aanvanklik ver weg om die suiker eers te laat warm word en bring dit dan geleidelik nader sodat die suiker kan smelt. Moenie die nagereg laat smelt nie. Die gesmelte suiker sal dadelik hard word soos dit afkoel. Sit dadelik met die vrugte voor.
3. Spoel die vanieljepeul af en laat goed droog word. Bêre dit in ’n houer saam met strooisuiker om die suiker te geur.
4. Gebruik AMC om hierdie delikate nagereg te maak en die suiker te smelt – vir altwee van die is dit belangrik om die hitte te reguleer. Dis gelukkig maklik met AMC kookware.
http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/20-cm-high/
http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/20-cm-low/

Bone-&-groentesop uit Maak vyf

Een van die goed wat my week so ‘n bietjie makliker maak, is as ek aan die begin van die week die aandetes beplan. Hierdie sop is een van daardie wat regtig nie moeilik is om te maak nie, maar jy moet die bone vooraf week. So doen dit sommer vanaand, dan is dit maklik om môre se aandete vinnig gereed te hê. En as jou mond nou al hiervoor water, week die bone ‘n ander keer vooraf en gebruik sommer ‘n blikkie bone vir vanaand. Byna enige groente kan gebruik word, onthou om dit seisonaal te hou. Die groen groentes is heerlik en lyk ook sommer kleurvol. Gebruik koljanderblare of Italiaanse pietersielie as jy nie nou basiliekruid kan kry nie en onthou dat die vars gemmer ‘n heerlike geur vir die winter is. Onthou dat wortels en seldery altyd ‘n wenner is as die basis van ‘n sop – dit gee ‘n natuurlike soet geur. Dis sommer ook ‘n lekker ete as jy probeer om ‘vleisloos’ te eet op ‘n Maandag.

Bone-&-groentesop

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 6 porsies

Uit Maak vyf/ Make five

Hierdie sop is my weergawe van ’n Italiaanse minestrone met bone en lekker baie groente. Die bone word eers oornag geweek en dan ’n entweg gaargemaak, sodat die groente net-net gaar is en amper nog bros.

250 ml (1 k) gedroogde swartbekboontjies of botterbone (sien wenk)
2 lourierblare
15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie
1 ui, gekap
2 knoffelhuisies, gekneus
2 preie, in skyfies gesny
3 selderystingels met blare, in skyfies gesny
2 wortels, diagonaal in skyfies gesny
3 murgpampoentjies, in diagonal skyfies gesny
1 liter (4 k) water
750 ml (3 k) groenteaftreksel
375 ml (1½ k) witwyn
30 ml (2 e) gekapte vars origanum
6 dik skywe vars gemmer
150 g broccoli, in blommetjies gesny
100 g groenboontjies, in derdes gesny
suurlemoensap, sout en peper
’n handvol vars basiliekruidblare, gekap

  1. Bedek die bone met heelwat koue water en week oornag.
  2. Dreineer die bone en plaas in ’n kastrol (AMC 20 cm High) met 1 lourierblaar en 750 ml (3 k) koue water, maar sonder sout. Verhit oor matige hitte tot kookpunt en stel dan die hitte laer. Sit die deksel op en prut vir 1 uur.
  3. Verhit die olie oor matige hitte in ’n groot kastrol (AMC 24 cm High) en soteer die ui, knoffel en preie stadig tot sag. Roer die seldery, wortels en murgpampoentjies by en soteer vir nog ’n paar minute.
  4. Roer die aftreksel, ander lourierblaar, origanum en gemmer by en bring tot kookpunt.
  5. Dreineer die bone en skep saam met die lourierblaar by die res van die sop. Stel die hitte laer en prut met die deksel op vir nog 20 minute of tot die bone en groente net-net gaar.
  6. Roer die broccoli en groenboontjies by en prut vir 5-10 minute of tot die broccoli net-net gaar is. Geur na smaak, maar gebruik min sout, want daar is aftreksel in die sop. Sit voor met ’n bakkie basiliekruid.

Wenke
1. As jy haastig is, kan 1-2 x 410 g-blikke bone of kekerertjies gebruik word. Volg die resep dan vanaf stap 3.
2. Enige groente is heerlik in hierdie sop. Probeer gerus botterskorsies, blomkool of ertjies.
3. Voeg 250 ml (1 k) klein pasta by die sop om dit te verdik. Voeg ’n bietjie meer water by indien nodig.
4. Vir meer inligting van die kookware in hierdie die resep gaan na http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/20-cm-high/ en http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/24-cm-gourmet-high/

Middelburg Care Village Dem

Heleen is all set to cook at the Middelburg Care Village fundraising event on Saturday, 1 August. The theme for the day is ‘A rainbow of food and culture.’ In light of this Heleen decided to demonstrate two delicious and versatile recipes from her cookbooks, Make five/ Maak vyf and Food from the heart/ Onthoukos.

Beer bread with cheese and herbs

Recipe from Food from the heart/ Onthoukos
Makes 1 loaf

Photo from Food from the heart/ Onthoukos

One of the easiest ways to have warm bread oozing with melted butter on the table. Use various seasonings to suit individual tastes and preferences.

450 ml (250 g) self-raising flour
450 ml (250 g) cake flour
7,5 ml (½ tbsp) baking powder
10 ml (2 tsp) salt
250 ml (100 g) grated mature Cheddar cheese
1 x 340 ml can beer
90 ml (5 tbsp) water
30 ml (2 tbsp) soft brown sugar
30-45 ml (2-3 tbsp) fresh thyme leaves
6-8 marinated sundried tomatoes, cut in strips
15-30 ml (1-2 tbsp) sunflower, poppy or sesame seeds or a mixture

  1. Preheat oven to 200 ˚C. Grease and line the base of a 1,5 litre bread tin, 20 cm AMC Baking Tin (see tip) or any other interesting containers, like different shaped and sized tins or individual bread tins, with butter.
  2. Sieve the flours, baking powder and salt together in a large mixing bowl. Stir in the cheese.
  3. Mix the rest of the ingredients, except the seeds, in a separate bowl.
  4. Stir the liquid into the dry ingredients and mix just until all the ingredients are blended.
  5. Spoon in the prepared tin or smaller tins and sprinkle the seeds over. Lightly press the seeds down. Bake the large bread for about 50-60 minutes or the smaller breads for 20-30 minutes or until a skewer comes out clean.
  6. Allow the breads to stand in the tins for about 2-3 minutes. Carefully turn them out. Serve warm with braaivleis or as part of any meal.

Tips
1. Make your own ‘pot bread’ in the oven. Bake the bread in an AMC 20 cm Baking Tin. The stainless steel is perfect for baking bread and makes turning it out easy. Remember to grease and line the tin as above. For more info go to http://www.amcsa.co.za/en/product-range/kitchenware/all-kitchenware/20-cm-baking-tin/
2. Substitute sundried tomatoes with 6-8 Peppadews®; 125 g bacon, chopped and fried; 125 ml (½ cup) biltong shavings; or with 60-90 ml (4-5 tbsp) pesto; and the Cheddar with Pecorino cheese.
3. This bread makes delicious toast the next day – that’s to say, if there is any left.

Versatile mince mixture

Recipe from Make five/ Maak vyf
Serves 4 – 6

Photo from Make five/ Maak vyf

A mince mixture like this can be used in many different ways. By cooking in AMC Cookware, at medium temperatures means you don’t need to use a lot of oil and the mince can simmer gently. An AMC Flux is particularly convenient when cooking in demonstrations.

500 g lean beef mince
1 large onion, chopped
2 cloves garlic, crushed
2 carrots, coarsely grated
1 bay leaf
10 ml (2 tsp) ground coriander
1 x 50 g packet tomato paste
1 x 410 g tin chopped tomatoes
125 ml (½ cup) red wine
80 ml (⅓ cup) chopped fresh herbs of your choice, such as Italian parsley, origanum, thyme and sage
lemon juice, salt and pepper

  1. Heat an AMC 24 cm Fry Pan (see tip) over a medium heat until the Visiotherm reaches the first red area. Fry mince until golden brown. Spoon out and set aside.
  2. Heat the remaining oil in the same pan and sauté onion and garlic for a few minutes. Stir in carrots, bay leaf and coriander and sauté for 3-5 minutes. Stir in tomato paste and sauté for 1-2 minutes to thicken slightly.
  3. Stir in the browned mince with the tomatoes and rinse out the empty tin with the wine. Stir in wine and herbs and season to taste with lemon juice, salt and pepper.
  4. Bring to a boil, reduce the heat and simmer with the lid on for 30 minutes or until cooked. Season to taste.
  5. Serve on pasta, mashed potatoes, polenta or rice. It is also delicious on a baked potatoes.

Tips
1. Add more veggies, if preferred. Mushrooms, grated baby marrows or butternut are tasty options.
2. Substitute some of the herbs with the same amount of fresh coriander leaves for a different flavour.
3. Prepare a lasagne with the mince: Make a white sauce and layer the mince and white sauce between the lasagne sheets. Bake for 45-60 minutes. Or you can prepare any pasta bake with this mince.
4. For this recipe I used an AMC 24 cm Fry Pan. Remember with medium temperatures, it is not necessary to add any oil when frying mince in an AMC unit. For more on the 24 cm Fry Pan go to http://www.amcsa.co.za/en/product-range/cookware/individual-units/24-cm-gourmet-fry-pan/
5. The AMC Flux is an induction cooker. This is an energy efficient heat source and great for cooking. It is also easy to pack and travel with. For more go to http://www.amcsa.co.za/en/product-range/kitchenware/all-kitchenware/amc-flux-induction-cooker/

For your own signed copy of one of Heleen’s books, click on: (cookbooks/Onthoukos) or (cookbooks/maak-vyf-make-five/)

RSG 27 Julie 2015 - Botterskorsiesop met avo

Week 207: Waarmee sit jy sop voor?

Terwyl ek hierdie insetsel se resep en inligting regkry, is dit yskoud en tyd vir ‘n lekker warm bakkie sop. Dis darem so lekker van die winter, ‘n warm bakkie vol koestering wat jou maag, siel en hande warm maak.
Daar is eindelose kombinasies van bestanddele wat ‘n heerlike sop maak en almal het sy eie voorkeur van wat die lekkerste is. Party mense eet net sop as daar genoeg vleis in is, ander verkies dit dik, maar glad en verpulp en vir ander is ‘n growwe tekstuur die beste. Ander gee nie veel om nie, solank dit net warm en geurig is. Vir my is dit moeilik om te kies, want elkeen van hierdie opsies het sy eie bekoring.

Die ander vraag is: waarmee sit jy graag sop voor? Brood, in een of ander vorm, is seker meeste mense se antwoord. Maar soms maak dit die maaltyd net te vullend en aan die ander kant is daar wonderlike alternatiewe om te oorweeg. Verder is brood iets wat baie mense deesdae probeer vermy en veral met ‘n sop wat reeds stysel van een of ander aard bevat, bv aartappels, bone, groente soos botterskorsie of pasta, rys of iets soos gort.

Hier is ‘n paar lekker alternatiewe om as garnering of bykomstigheid te gebruik:
- Stukkies geroosterde groente wat ook in die sop gebruik word, bv botterskorsie
- Geroosterde neute of sade op geroomde soppe soos botterskorsie-, blomkool- of aartappelsop
- Enige gekapte vars kruie wat by die sop sal pas
- Klein blokkies brosgebraaide spek
- Gekrummelde fetakaas
- ‘n lekker skeut olyf- of gegeurde avokado-olie
- ‘n lepe ongegeurde jogurt
- ‘n mengsel van fyngerasperde suurlemoenskil, gekapte pietersielie en broodkrummels, wat in ‘n klein bietjie olie in ‘n pan gebraai word
- Pesto van jou keuse
- Avokado in enige vorm, skyfies, blokkies of as ‘n guacamole
- Wiggies pita of stukkies tuisgemaakte roti is ook ‘n lekker alternatief

Hierdie maklike botterskorsiesop het so ‘n bietjie van ‘n verskil. Die groente en kekerertjies word eers gerooster en dan word ‘n gedeelte verpulp en die res net so teruggeroer in die sop. Dit gee ‘n heerlike tekstuur en is regte koesterkos. Sit dit voor met avokado om dit interessant en vullend, maar steeds gesond te maak.

Avokado bly ’n gesonde vrug om op verskillende maniere deel te maak van jou etes. Of dit op ‘n broodjie is, as die hoofbestanddeel van ‘n guacamole of ‘n bykomstigheid om ‘n sop mee af te rond – dié vrug, gepak met omega-olies, vesel en ‘n lang lys van ander gesonde elemente, is die perfekte pasmaat vir die speserye en botterskorsie in die sop.

Geurige botterskorsiesop met guacamole

Lewer 8 – 10 porsies

2 kg botterskorsie, geskil en in blokkies gesny
6-8 preie, in skyfies gesny
10 ml (2 t) komynsaad
2 kaneelstokkies
60 ml (¼ k) Westfalia knoffel-gegeurde avokado-olie
sout en peper na smaak
2 x 410 g blikke kekerertjies, gedreineer, maar behou die vloeistof
2 liter (8 k) hoender- of groenteaftreksel of Rooibostee
20 ml (4 t) kerriepoeier
1-2 ryp avokado’s (sien wenk re Guacamole)

  1. Voorverhit oond tot 180 ˚C. Plaas botterskorsie, preie, komynsaad en kaneelstokkies in ‘n groot mengbak. Voeg olie by, geur na smaak met sout en peper en meng goed deur.
  2. Rooster groente op ‘n groot bakplaat vir 30 minute of tot net gaar. Meng kekerertjies deur. Rooster vir nog 10 minute.
  3. Plaas ⅔ van die groente en kekerertjies in ‘n groot kastrol. Voeg vloeistof van die blikke, aftreksel of tee en kerriepoeier by. Bring tot kookpunt, verlaag die hitte en prut 10-15 minute.
  4. Verwyder die kaneelstokkie en verpulp met ‘n stokmenger tot glad. Roer orige groente en kekerertjies by en verhit tot deurwarm. Geur en sit warm voor met skyfies avokado of guacamole.

Wenke
1. Maak self Guacamole: druk 1-2 ryp avokado’s met ‘n vurk fyn en geur met suurlemoensap, gekapte koljanderblare, sprietui, vars tamatie en ‘n skeut avokado-olie (die geur van jou keuse).
2. Westfalia se vooraf-bereide Guacamole kan ook gebruik word. Daar is ‘n gewone een of ‘n ‘Zesty’ een met ‘n bietjie meer byt. (‘n Lekker wenk – dit vries baie goed.)
3. As die sop te dik is, voeg meer aftreksel of Rooibos by.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer, Rooibos is ideaal vir die wurmplaas
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- Rooibostee in plaas van aftreksel is heelwat gesonder, omdat die sop dan minder sout bevat
- daar is wonderlike ander komplimenterende geure en die geroosterde groente gee nog geur
- gebruik vars avokado, olyf- of avokado-olie, want dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 20 Julie 2015 - Geroosterde sitrus

Week 207: Vinnige idees met sitrus

Ek is dol oor sitrus, want dis nie net ’n lekker bestanddeel om mee te kook nie, dis gesond en daar is ’n hele paar ander gebruike daarvoor in die kombuis. Wintertyd is sitrustyd en met die lekker verskeidenheid wat beskikbaar is, is daar wonderlike sout- en soetgeregte om daarmee op te tower.

Tel enige sitrusvrug op, vryf so bietjie oor die skil en jy kry sommer klaar die kenmerkende geur op jou hande. Bekende maniere om sitrus te gebruik is ’n glas vars uitgedrukte lemoensap vir ontbyt, ’n skyfie sitrus in ’n glas yswater of tee en almal hou van ’n wiggie suurlemoen met vis. Die geur van ’n sitrusvrug lê nie net in die gekleurde deel van die skil nie, maar ook in die vlees en sap. Die wit gedeeltes onder die skil kan bitter wees – veral as dit gaargemaak word. (Behalwe wanneer dit soos vir ’n marmelade lank en stadig gekook word… en al die suiker daarin sal dit natuurlik heerlik versoet en preserveer.)

Sitrus is ’n geur wat met byna enige bestanddeel werk, want iets soos suurlemoen, kan soos sout in geregte gebruik word. Ek noem suurlemoen sommer ‘die nuwe sout’, want dis ’n wonderlike manier om kos te geur en minder sout te gebruik. Druk suurlemoensap oor hoender en sit sommer die uitgedrukte helftes (in stukke gesny) in die oondbak. Die geroosterde suurlemoen is heerlik met die hoender. Geur enige vleis, soos steak of filet met suurlemoensap, olyfolie, sout en peper en ’n bietjie vars tiemie voor dit gebraai word – dit bly ’n wenner, want dan proe jy die natuurlike geur van die vleis die beste. Dis ewe lekker op bees, volstruis, vark en skaap. As jy wonder hoe om groente, hetsy gerooster of geblansjeer, bietjie woema te gee, is ’n skeut suurlemoen of ander sitrus net die ding. Probeer gerus lemoensap oor boontjies of eiervrug. Lemoensap in ’n botterskorsiesop is ook redelik algemeen. Een van die lekkerste slaaie wat ek al gemaak het, was met verskillende sitrus, komkommer en vars dill. (Ek het dit voorheen al op my webwerf gedeel.) Lemoen, suurlemoen en selfs naartjies is ’n bekende kombinasie met speserye, hetsy in ’n sout of soet gereg. Dink maar aan heelwat Meditereense of Marokkaanse geregte. En wat van lemoensap, vars gemmer, bietjie heuning en sojasous met Chinese vyf-speserymengsel om ’n varkribbetjie in te marineer….. mmm.

’n Kombinasie van sitrus kan net so suksesvol wees. Vir hierdie resep het ek drie verskillende soorte sitrus saam gerooster om ’n lekker veelsydige gereg te maak. Jy kan self besluit of jy dit vir ’n laat-ontbyt, bygereg of nagereg wil gebruik. Sien al die voorbeelde in die resep.
’n Paar praktiese wenke:
- hoe fermer die skil, hoe makliker sal dit skil, rasper of repe met ’n aartappelskiller afgesny
- rasper sitrusskil met die klein gaatjies van ’n rasper – nie dié vir harde kase nie
- roer sap en skil van 1 suurlemoen by warm pasta vir ’n heerlike geur – ongeag watter sous daarmee voorgesit of daarby ingemeng word
- as jy baie suurlemoene het, vries die sap in ysbakkies en gebruik in jou kos soos nodig
- vreemde reuke (soos vis) van ’n snyplank of werkoppervlak? Vryf met ’n halwe suurlemoen daaroor en was dan met warm water en seep – dieselfde werk vir jou hande
- vryf jou hande met suurlemoensap nadat jy met brandrissies gewerk het en was dit dan met warm water en seep om die olies wat jou laat brand, af te haal
- vryf ’n braairooster met ’n halwe suurlemoen om die vetterigheid af te breek en so makliker skoon te maak
- moenie sitrus in ’n wurmplaas gebruik nie – die wurms kan doodgaan van die sitrus
- die skil neem baie lank om op ’n komposhoop te vergaan, so sny die skille eers in kleiner stukke

Geroosterde sitrus met kaneel

Lewer 4 – 6 porsies

100 ml gevlokte amandels
1 groot pienk pomelo
1-2 lemoene
3-4 ClemenGolds of naartjies
45 ml (3 e) heuning (dalk 60 ml as Rooibos of lemoensap as vloeistof gebruik word)
15 ml (1 e) kookwater
7,5 ml (½ e) gemaalde kaneel of 2,5 ml (½ t) vanielejegeursel of vanieljesaadjies
60 ml (4 e) Port, muskadel, vars lemoensap of Rooibostee
Griekse of lae-vet ongegeurde jogurt

  1. Voorverhit oond tot 180 °C. Rooster neute op ’n klein bakplaatjie vir ’n paar minute tot goudbruin. Hou eenkant. Verhit die oond tot 220 ˚C.
  2. Vee die vrugte deeglik af of was dit af. Sny al die sitrusvrugte, met die skil aan, in dik skywe.
  3. Roer heuning, kookwater, kaneel en Port of ander vloeistof wat jy gebruik, saam. Skep ’n paar lepelsvol van die sous in ’n plat oondbak.
  4. Pak die skywe sitrusvrugte bo-op en skink die orige sous oor. Verhit oondroosterelement en rooster sitrus vir 7-10 minute. Skep van die sous bo-oor die vrugte en rooster nog 7-10 minute of tot die vrugte begin sag word, maar nie te pap is nie. Skep weer die sous bo-oor die vrugte.
  5. Sit warm voor met die jogurt en neute. Hierdie vrugte is ‘n heerlike nagereg of kan selfs saam met muesli, hawermout of granola vir ontbyt voorgesit word. Alternatiewelik, laat die vrugte afkoel en skep op ’n bed van roketblare, bronkors of baba spinasieblare of repies kool. Strooi neute en feta- of pecorinokaas oor en skep die sousie as slaaisous bo-oor – sit as bygereg met geroosterde vis, vark of hoender voor. Jy kan kies of jy dan steeds die jogurt daarmee saam wil voorsit.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- die sitrus behoort soet en geurig genoeg te wees, dat nog heuning nie nodig is nie, veral as Port of muskadel in die sous gebruik word
- sit die vrugte met jogurt, in plaas van roomys of room voor.
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik liefs vrugte en groente wat in seisoen is – dis meer bekombaar en bekostigbaar
- rooster die neute net voor die vrugte, dan word die oond net een keer aangeskakel en sit sommer iets anders daarna in die warm oond, bv ’n hoender

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 13 Julie 2015 - Malvapoeding

Week 206: Bederf jouself met malvapoeding

Een van die gewildste nageregte eie aan Suid-Afrika, is ‘n malvapoeding. Dis ‘n regte winter-poeding wat koester en bederf. Veral as jy dit warm eet met ‘n lekker skeut tuisgemaakte vanieljevla daarby. Maar wee, o wee…. die suiker-inhoud van ‘n malvapoeding is genoeg om ‘n mens twee keer te laat dink.

Ek moes al vir meer as een werksprojek aan maniere dink om iets soos hierdie nagereg, met minder suiker te maak. Maar mense wil nog steeds die nagereg kan geniet. Ek het dus ‘n paar aanpassings gemaak, maar as jy nie weet dat dit minder suiker bevat nie, sal jy dit dalk nie eers agterkom nie – net lekker saam eet. Een so ‘n aanpassing, was om karringmelk in die deeg te gebruik. Dit gee ‘n heerlike sagte tekstuur en soet smaak.

As jy na die hoeveelheid suiker in ander malvapoedings gaan kyk, is die gemiddelde suiker-inhoud in die deeg en sous, ten minste 375-500 ml in totaal. Met ‘n paar veranderinge, kon ek lekker nagereg maak, met minder as 250 ml suiker in die resep.

Waarom so spesifiek na die suiker oplet? Wel, suiker word al hoe meer gesien as een van die bestanddele wat heelwat gesondheisprobleme tot gevolg kan hê. Te veel suiker in ons kos, produkte wat ons gebruik om mee te kook, peuselkos, wegneemetes en soetgoed, word dikwels met problem soos oorgewig, diabetes, chroniese inflammasie en ander leefstyl-siektes geassosieer.

Die malvapoeding bly ‘n nagereg en ‘n matige porsie is ‘n goeie riglyn, maar met heelwat minder suiker, kan jy dalk ‘n effens groter porsie geniet as met ‘n nagereg wat onnodig baie suiker in het. Vir die beste resultaat werk dit goed as ‘n malvapoeding in ‘n vlakkerige bak gebak word, sodat die nagereg min of meer ewe hoog oral is. Dit help dat die sous eweredig geabsorbeer word en daar nie droë dele is nie. Die sous word ook dikwels met room gemaak, maar dis ewe lekker met melk en vanieljegeursel. Bederf jouself die winter en geniet ‘n heerlike nagereg, met darem heelwat minder suiker in.

Malvapoeding

Lewer 6 – 8 porsies

250 ml (1 k) koekmeel
5 ml (1 t) koeksoda
1 eier, geklits
150 ml suiker
15 ml (1 e) appelkooskonfyt
125 ml (½ k) melk
125 ml (½ k) karringmelk
30 ml (2 e) botter
10 ml (2 t) witwyn asyn

Sous
250 ml (1 k) melk
60 ml (¼ k) botter
75 ml suiker
5 ml (1 t) vanieljegeursel

  1. Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ‘n 1,5 liter-oondbak met botter.
  2. Sif meel en koeksoda saam. Klits eier, suiker en konfyt tot glad, lig en donsig.
  3. Verhit melk, karringmelk en botter oor matige hitte in ‘n klein kastrol en roer tot die botter smelt. Voeg die asyn by – die mengsel sal skif.
  4. Klits die meelmengsel om die beurt met die warm melkmengsel, by die eiermengsel.
  5. Skep in die oondbak en bak 45 minute of tot ‘n toetspen skoon uitkom.
  6. Sous: Plaas intussen al die sousbestanddele in ‘n klein kastrol en verhit oor matige hitte. Roer tot die suiker opgelos het. Bring tot kookpunt en prut vir 5-10 minute.
  7. Prik die poeding oral oor met ‘n vurk en giet die warm sous oor die warm poeding. Plaas vir nog 5 minute terug in die oond. Sit warm met tuisgemaakte vla voor.

Wenk
1. 5 ml (1 t) fyngerasperde suurlemoen- of lemoenskil by die beslag en sous gee ‘n lekker geur.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
- eierdoppe is ideaal vir die wurmplaas en komposhoop
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om meer suiker in die nagereg te gebruik nie – die nagereg is heerlik
- maak jou eie vla – dis regtig maklik en dan kan jy bepaal hoeveel suiker in die vla is
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 6 Julie 2015 - Vinnige groentesop

Week 205: Kook en herwin met Rooibostee

Rooibostee is ’n eg Suid-Afrikaanse produk (selfs gepatenteer) en iets wat van ’n koppie tee tot ’n skoonheidsproduk kan word. Tussen die twee punte van dié spektrum kan ’n mens nog daarmee kook, dit in die tuin gebruik en selfs praktiese herwinning toepas.

Rooibos is bekend vir die gesondheidswaarde daarvan – beide vir gesondheids- en skoonheidsprodukte. Die tee het ’n kalmerende effek op bv ’n ekseemvel en jy kan in Rooibostee bad as jy in die son gebrand het. Dit bevat geen kafeïen nie, wat ideaal is vir mense wat graag tee of koffie drink, maar hul kafeïen-inname moet afskaal. Verskillende gegeurde Rooibostee is ook beskikbaar, wat dit verder interessant maak. Dit is ook ryk aan anti-oksidante wat baie voordele vir ’n gesonde leefstyl inhou en dit juis ideaal maak om op verskillende maniere in kos te gebruik.

Behalwe om daarmee te kook, is daar ook nog ander maniere waarop dit aangewend kan word. As jy met Rooibossakkies tee maak, kan jy die sakkies almal hou en effens laat droog word. Hou dit dan in ’n wyenek-glasbottel, skink genoeg parrafien oor om die sakkies nat te maak en gebruik dit om ‘n vuur mee aan te steek. As jy met los blare tee maak, kan die blare (en enige orige koue tee) rondom ’n katjiepieringplant gestrooi en geskink word – die plant groei baie goed daarmee. Dit werk ook goed vir varings. Die blare en sakkies kan in ’n wurmplaas en komposhoop gebruik word. Net soos koffiemoer, kan mens die weggooi-teeblare effens laat droog word en dit rondom jong plantjies strooi. Dit help om wurm en slakke weg te hou, omdat hulle nie graag oor die blare beweeg nie.

Daar is baie maniere waarop Rooibostee in kos gebruik kan word. Van die meer algemene maniere is om tuisgemaakte Rooibos-ystee te maak. Dis ideaal as vloeistof vir vrugtesmoothies en selfs om ys-lollies vir die kinders mee te maak. Ek gebruik dit graag as plaasvervanger vir aftreksel of ander kookvloeistof as ek bv hoender in die oond gaarmaak, brood vir bobotie week, sop of ’n bredie maak of net ’n bietjie vloeistof in ’n oondbak wil skink. Rooibos gee heelwat geur aan ’n gereg en het die groot voordeel dat dit nie enige sout bevat nie en dus ’n aansienlik gesonder alternatief vir aftreksels is. Die tee kan net so gebruik word, of selfs met nog bestanddele soos gemmer, lourierblare, suurlemoen, knoffel of heel speserye gegeur word en dan as kookvloeistof gebruik word. Dis sommer ook ’n goedkoper opsie as aftreksel.

Hierdie sop is vinnig en maklik om te maak en lekker vir die winter. Dis vegetaries, maar jy kan selfs oorskiet-hoender daarby inroer. Dis ’n lekker ligte aandete en omdat dit so vinnig gaar is, kan jy dit maklik na ’n dag se werk vir aandete maak. Maak ’n dubbele kooksel en vries die res vir ’n ander dag of selfs in middagete-porsies om werk toe te neem.

http://www.cookingfromtheheart.co.za

Vinnige groentesop met bone en patats

Uit Cooking from the heart 2
Lewer 6 porsies

1 e (15 ml) olyf- of avokado-olie
1 ui, fyngekap
2 selderystingels met die blare, gekap
2 murgpampoentjies, gekap
1 medium patat in die skil, grof gerasper
4 k (1 liter) Rooibostee
1 x 410 g blik botterbone, gedreineer en afgespoel
½ t (2,5 ml) sout
1 t (5 ml) gedroogde tiemie
100 g broccoli, in blommetjies gesny
2 spinasieblare, in repe gesny
1 t (5 ml) matige mosterd
suurlemoensap en swartpeper na smaak
2 e (30 ml) gekapte vars pietersielie

  1. Verhit olie oor matige hitte in ’n groot kastrol. Soteer ui tot sag en voeg die seldery en murgpampoentjies by. Soteer vir ’n paar minute en voeg patat, tee, bone, sout en tiemie by.
  2. Prut met ’n deksel vir 15-20 minute of tot die patat gaar is.
  3. Roer die broccoli, spinasie en mosterd by en geur na smaak met suurlemoen en mosterd. Prut vir nog 10 minute of tot die broccoli net gaar is. Verpulp met ’n stokmenger tot ’n gladde sop of druk die groente met ’n aartappeldrukker fyn vir ’n growwer sop.
  4. Geur met suurlemoen en peper indien nodig. Roer die pietersielie by en sit warm voor.

Wenke
1. Sit sop met lepelsvol ongegeurde jogurt, nog vars kruie en ’n skeut olyf- of avokado-olie voor.
2. Geur die sop na smaak met speserye soos paprika, komyn, garam masala of kerriepoeier.
3. Oorskiet-hoender of vis kan by die sop ingeroer word om dit meer vullend te maak. Enige gaar of geblikte bone kan ook bygeroer word.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
- koffiemoer en Rooibosblare is ideaal vir wurmplaas
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- die Rooibostee in plaas van aftreksel is heelwat gesonder, omdat die sop dan minder sout bevat
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die sop te gooi nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak