RSG 6 Julie 2015 - Vinnige groentesop

Week 205: Kook en herwin met Rooibostee

Rooibostee is ’n eg Suid-Afrikaanse produk (selfs gepatenteer) en iets wat van ’n koppie tee tot ’n skoonheidsproduk kan word. Tussen die twee punte van dié spektrum kan ’n mens nog daarmee kook, dit in die tuin gebruik en selfs praktiese herwinning toepas.

Rooibos is bekend vir die gesondheidswaarde daarvan – beide vir gesondheids- en skoonheidsprodukte. Die tee het ’n kalmerende effek op bv ’n ekseemvel en jy kan in Rooibostee bad as jy in die son gebrand het. Dit bevat geen kafeïen nie, wat ideaal is vir mense wat graag tee of koffie drink, maar hul kafeïen-inname moet afskaal. Verskillende gegeurde Rooibostee is ook beskikbaar, wat dit verder interessant maak. Dit is ook ryk aan anti-oksidante wat baie voordele vir ’n gesonde leefstyl inhou en dit juis ideaal maak om op verskillende maniere in kos te gebruik.

Behalwe om daarmee te kook, is daar ook nog ander maniere waarop dit aangewend kan word. As jy met Rooibossakkies tee maak, kan jy die sakkies almal hou en effens laat droog word. Hou dit dan in ’n wyenek-glasbottel, skink genoeg parrafien oor om die sakkies nat te maak en gebruik dit om ‘n vuur mee aan te steek. As jy met los blare tee maak, kan die blare (en enige orige koue tee) rondom ’n katjiepieringplant gestrooi en geskink word – die plant groei baie goed daarmee. Dit werk ook goed vir varings. Die blare en sakkies kan in ’n wurmplaas en komposhoop gebruik word. Net soos koffiemoer, kan mens die weggooi-teeblare effens laat droog word en dit rondom jong plantjies strooi. Dit help om wurm en slakke weg te hou, omdat hulle nie graag oor die blare beweeg nie.

Daar is baie maniere waarop Rooibostee in kos gebruik kan word. Van die meer algemene maniere is om tuisgemaakte Rooibos-ystee te maak. Dis ideaal as vloeistof vir vrugtesmoothies en selfs om ys-lollies vir die kinders mee te maak. Ek gebruik dit graag as plaasvervanger vir aftreksel of ander kookvloeistof as ek bv hoender in die oond gaarmaak, brood vir bobotie week, sop of ’n bredie maak of net ’n bietjie vloeistof in ’n oondbak wil skink. Rooibos gee heelwat geur aan ’n gereg en het die groot voordeel dat dit nie enige sout bevat nie en dus ’n aansienlik gesonder alternatief vir aftreksels is. Die tee kan net so gebruik word, of selfs met nog bestanddele soos gemmer, lourierblare, suurlemoen, knoffel of heel speserye gegeur word en dan as kookvloeistof gebruik word. Dis sommer ook ’n goedkoper opsie as aftreksel.

Hierdie sop is vinnig en maklik om te maak en lekker vir die winter. Dis vegetaries, maar jy kan selfs oorskiet-hoender daarby inroer. Dis ’n lekker ligte aandete en omdat dit so vinnig gaar is, kan jy dit maklik na ’n dag se werk vir aandete maak. Maak ’n dubbele kooksel en vries die res vir ’n ander dag of selfs in middagete-porsies om werk toe te neem.

http://www.cookingfromtheheart.co.za

Vinnige groentesop met bone en patats

Uit Cooking from the heart 2
Lewer 6 porsies

1 e (15 ml) olyf- of avokado-olie
1 ui, fyngekap
2 selderystingels met die blare, gekap
2 murgpampoentjies, gekap
1 medium patat in die skil, grof gerasper
4 k (1 liter) Rooibostee
1 x 410 g blik botterbone, gedreineer en afgespoel
½ t (2,5 ml) sout
1 t (5 ml) gedroogde tiemie
100 g broccoli, in blommetjies gesny
2 spinasieblare, in repe gesny
1 t (5 ml) matige mosterd
suurlemoensap en swartpeper na smaak
2 e (30 ml) gekapte vars pietersielie

  1. Verhit olie oor matige hitte in ’n groot kastrol. Soteer ui tot sag en voeg die seldery en murgpampoentjies by. Soteer vir ’n paar minute en voeg patat, tee, bone, sout en tiemie by.
  2. Prut met ’n deksel vir 15-20 minute of tot die patat gaar is.
  3. Roer die broccoli, spinasie en mosterd by en geur na smaak met suurlemoen en mosterd. Prut vir nog 10 minute of tot die broccoli net gaar is. Verpulp met ’n stokmenger tot ’n gladde sop of druk die groente met ’n aartappeldrukker fyn vir ’n growwer sop.
  4. Geur met suurlemoen en peper indien nodig. Roer die pietersielie by en sit warm voor.

Wenke
1. Sit sop met lepelsvol ongegeurde jogurt, nog vars kruie en ’n skeut olyf- of avokado-olie voor.
2. Geur die sop na smaak met speserye soos paprika, komyn, garam masala of kerriepoeier.
3. Oorskiet-hoender of vis kan by die sop ingeroer word om dit meer vullend te maak. Enige gaar of geblikte bone kan ook bygeroer word.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
- koffiemoer en Rooibosblare is ideaal vir wurmplaas
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- die Rooibostee in plaas van aftreksel is heelwat gesonder, omdat die sop dan minder sout bevat
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die sop te gooi nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 29 Junie 2015 - Pan-ontbyt

Week 204: Vakansie-ontbyt of ligte middagete

Groot vreugde – dis vakansietyd! Wel, ten minste vir die kinders, al moet sommige ouers nog steeds werk. Dit gee almal darem ‘n blaaskans van die gewone roetine en dalk selfs meer tyd vir saam-eet en saam-kuier om ‘n tafel. Of wat van ‘n lekker ontbyt of ligte middagete as jy weg is van die huis?

Al is dit vakansie, beteken dit nie mens kan nie meer hersirkuleer en gesond eet en jou vakansie geniet nie. Daar is heelwat maklike goed wat ‘n mens kan doen om steeds daardie beginsels te volg, al is jy nie by jou eie huis nie.

Heelwat vakansieplekke het dromme vir hersirkulering – selfs klein dorpies. Of dalk is daar by die supermark op die dorp plek om papier en glas te hersirkuleer. Ander dinge waarna ‘n mens kan oplet, is hoeveel water en krag jy gebruik en beplan hoe jy wil kosmaak, sodat dit so min as moontlik krag verbruik. Mens is soms geneig om so bietjie daarvan te vergeet as dit nie jou eie waterrekening of krag is waarvoor jy direk betaal nie. Nog ‘n wenk is om alle elektriese toebehore wat jy nie in die vakansietyd nodig het nie, aft e sit en die proppe uit te trek. As almal net hul omgewing-voetspoor bietjie ligter hou, maak dit al ‘n groot verskil.

Kosmaak in die vakansie is ‘n heerlike manier om as gesin saam te wees. Almal kan help en sommer in die kombuis al begin kuier. Maak dit jou fokus die vakansie om so gereeld as moontlik gesond te eet, sodat jy nie na die vakansie vies is vir jouself omdat jy dalk ‘n bietjie gewig opgetel het nie. Gesonde kos kan net so geurige, koestervol en vullend wees en laat jou ook sommer beter voel (aan jou lyf en in jou kop.) Daarmee is bederf en iets lekker vir die vakansie nie taboe nie, maar met matigheid voor oë en ‘n lekker verskeidenheid van bestanddele in jou etes, is dit reeds ‘n goeie begin.

So ‘n bietjie vooraf beplanning maak dit ook heelwat makliker om gesond en lekker te eet – dan val mens nie so maklik terug op kits-kos of voorafbereide etes uit ‘ n winkel, as jy nie self lus het om kos te maak nie. Probeer om met soveel as moontlik vars en natuurlike bestanddele te werk en so min as moontlik gepreserveerde produkte.
Met ‘n paar algemene bestanddele, kan jy hierdie heerlike tamatiemengsel-met-‘n-byt voorberei en dit vir ontbyt met ‘n eier of selfs ligte middagete geniet. Dis selfs heerlik met ‘n blikkie sardyne of sardientjies in tamatiesous daarin. Maak sommer ‘n dubbele mengsel tamatie, dan het jy dit vir ‘n tweede ete ook. Die speserye gee die tamatie ‘n wonderlike geur en ‘n bietjie byt - sommer ‘n maklike manier om dan met minder sout te kook as daar soveel ander (natuurlike) geure is.

En as jy dit met avo voorsit, het jy genoeg op jou bord om jou lekker vol te laat voel tot die volgende ete – sonder dat jy brood daarby hoef te eet. Dit maak sommer plek vir ‘n stukkie koek dalk later met ‘n koppie koffie.

http://www.cookingfromtheheart.co.za.

Pan-ontbyt met ‘n bietjie byt

Resep uit Cooking from the heart 2
Lewer 6 porsies

5 t (25 ml) olyf- of avokado-olie
2 uie, gehalveer en in dun skyfies gesny
1 knoffelhuisie, fyngedruk
1 e (15 ml) fyngerasperde vars gemmer
1 wortel, gerasper
1 murgpampoentjie, gerasper
1 t (5 ml) gemaalde komyn
1 t (5 ml) gemaalde koljander
1 t (5 ml) paprika of ‘n knippie rooipeper
1 brandrissie, ontpit en gekap (opsioneel)
1 x 410 g-blik gekapte tamaties of vyf vars, ryp tamaties, geskil en in blokkies gesny
½ t (2,5 ml) sout
suurlemoensap en swartpeper na smaak
6 eiers
3 e (45 ml) gekapte vars koljander of pietersielie

  1. Verhit helfte van die olie oor matige hitte in ‘n groot braaipan. Soteer uie, knoffel en gemmer tot sag. Voeg wortel en murgpampoentjie by en soteer vir ‘n minute.
  2. Roer speserye en brandrissie by en soteer tot aromaties. Voeg tamaties by en prut vir 5 minute. Geur met sous, suurlemoensap en peper.
  3. Maak 6 openinge in die sous en verdeel die res van die olie tussen die opening.
  4. Kraak ‘n eier in elke opening en prut met ‘n deksel vir 4-5 minute of tot die eiergele so gaar is as wat jy dit verkies. Sprinkel kruie oor en sit met avokado-skyfies voor.

Wenke
1. Ander groente soos eiervrug of sampioene kan met die uie gebraai word.
2. Voeg 1 blik bone by die sous vir ‘n meer vullende ete.
3. Laat die eiers uit en verhit 1-2 blikkies Portugese sardyne of sardientjies in tamatiesous in hierdie geurige sous.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die tamatiesous te gooi nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

ClemenGolds for winter!

It’s winter! And with it we welcome the season of citrus fruits. And what better than the king of citrus – ClemenGolds! Although they are great for everyday snacking, they are just as good in cooking. Originally, this recipe was developed to be served with ice and mint, but the mix was equally delicious when served hot, like glühwein, to warm you up.

Click here to: Print recipe

ClemenGold glühwein

Serves 4 – 6

A beautiful combination of sweet ClemenGolds with red wine and spices. Great for a warming winter drink in front of the fire.

500 ml (2 cups) dry red wine
250 ml (1 cup) port or muscadel
500 ml (2 cups) fresh ClemenGold juice
4 thick strips ClemenGold rind, peeled with a vegetable peeler
2 cinnamon sticks
4 whole cloves
4 cardamom pods, crushed open
4 whole allspice berries
30-45 ml (2-3 tbsp) soft brown sugar
extra ClemenGold slices to serve

  1. Place all the ingredients in a large saucepan over a medium heat. Stir to dissolve the sugar.
  2. Bring to just below boiling point and allow to simmer gently for 8-10 minutes. Take care not to boil too rapidly as it may become bitter.
  3. Remove from the heat and serve with extra slices of ClemenGold.

Tips
1. The mixture can be made in advance, as the flavour from the spices will develop and become more prominent.
2. In summer, serve this cold like a sangria. Allow to cool and serve with ice and mint leaves. Or
if preferred, dilute the sangria by adding 500 ml (2 cups) soda water or ginger ale. Add vodka, gin or rum to taste, if preferred.
3. Add a couple of slices of fresh ginger to the wine mixture and simmer as above.

RSG 22 Junie 2015 - Hoender met Turkse appelkose

Week 203: Meer as net vir peusel

In Suid-Afrika is daar ‘n wonderlike verskeidenheid droëvrugte beskikaar en meeste daarvan is plaaslike produkte wat in ons sonnige klimaat letterlik in die son gedroog word. Die opsies is wyd, van die bekendste rosyne, appelkose, pruimedante en appelringe tot mango, verskillende soorte perskes, vye en pere.

Baie mense assosieer droëvrugte met peuselhappies, padkos of iets vir ‘n kosblik. Dit is baie gerieflik om te gebruik, maar dit hoef nie net ‘n peuselkos te wees nie. Daar is heerlike resepte wat met gedroogde vrugte gemaak kan word. Dis ook ‘n lekker manier om die voedingswaarde van vrugte wat dalk nie dan in seisoen is nie, wel te kan geniet. Deedae is daar ook van die vrugte wat na dit gedroog is, weer gedeeltelik gerehidreer word om ‘n sagter gedroogde vrug te lewer en dit is selfs nog lekkerder, selfs om mee te kook.

Daar is wel twee aspekte van gedroogde vrugte wat ‘n mens moet onthou. Eerstens is die vrugtesuiker-inhoud van gedroogde vrugte gekonsentreerd, so twee helftes van ‘n vrug, is dalk vinnig en maklik om op te eet, maar dit bevat wel dieselfde hoeveelheid suiker as die vars produk. (Soms word die vrugte selfs in die vervaardigingsproses weer met suiker bedek – wat eintlik heeltemal onnodig is, want dis mos soet genoeg.) Diabete moet dus baie bewus wees van hoeveel droëvrugte

Tweedens word die vrugte met swaweldioksied behandel omdat dit die vrugte preserveer en ook die natuurlike kleur behou. Heelwat mense is wel hiervoor allergies of sensitief en daarom sien mens al hoe meer gedroogde vrugte wat sonder swaweldioksied gemaak word. Die bekende helder kleur van die vrugte is dan weg en lyk dit amper onaptytlik, maar dit smaak wel nog baie lekker (alhoewel dikwels ‘n bietjie anders). Lees dus die etiket op die verpakkings as jy dit moet vermy.

Gedroogde vrugte kom ook in die Mediterreense streke voor en word dikwels in hul kos gebruik. Dink maar aan ‘n Marokkaanse gereg met rosyne, sultanas of Turkse appelkose, pruimedante of vye. Koeskoes word ook dikwels met gedroogde vrugte gegeur en selfs stowegeregte kan ‘n heerlike soet smaak kry, deur die regte droëvrugte daarby te sit. Potjiekosgeregte het dikwels ook gedroogde vrugte in, veral die met wilds- of varkvleis.

Turkse appelkose se effense soetsuur smaak maak dit heerlik veelsydig. Rosyne en sultanas is ‘n bekende kombinasie met Maleise geure soos bobotie, geelrys, kerrievis, blatjang of atjar. Baie mense is lief daarvoor om pruimedante te stop, hetsy met roomkaas of ‘n ander vulsel, of om spek daar rondom te draai en dit so gaar te maak. Ek het al ‘n wonderlike vulsel met gedroogde pere, salie en parmesaankaas gemaak, wat ewe lekker in hoenderborsfilette, vark-steaks of met roereier is.
Droëvrugte word ook baie in soetgebak en nageregte gebruik. Dink maar aan rosyne in ‘n appeltert.

Hierdie baie geurige hoendergereg is ’n tipiese kombinasie van Marokkaanse geure met suurlemoen, lemoen, komyn en eiervrug. Jou gesin sal jou lof behoorlik besing, maar dis ook die perfekte gereg om vriende in die winter mee te bederf.

Hoender met gedroogde appelkose, sitrus & eiervrug

Resep uit Maak vyf
Lewer 4 – 6 porsies

45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
15 ml (1 e) elk fyngerasperde suurlemoen- en lemoenskil
125 ml (½ k) suurlemoensap
250 ml (1 k) lemoensap (sap van ongeveer van 2 lemoene)
5 ml (1 t) fyn gemengde speserye
10 ml (2 t) fyn komyn
5 ml (1 t) komynsaad
sout en peper
8 hoenderporsies, oortollige vet afgesny
1 mediumgroot eiervrug, gehalveer en in wiggies gesny
2 uie, in wiggies gesny
2 knoffelhuisies, in skyfies gesny
25 Turkse gedroogde appelkose
’n handvol vars kruisementblare

  1. Voorverhit oond tot 180 °C. Meng die olie, suurlemoen- en lemoenskil, suurlemoen- en lemoensap asook speserye in ’n mengbak en geur na smaak.
  2. Meng die hoender deur die mengsel en plaas in ’n groot oondbak. Pak die eiervrug, uie, knoffel en appelkose tussenin en giet die oliemengsel bo-oor.
  3. Maak toe met aluminuim foelie. Bak vir 40 minute, haal die foelie af en bak vir nog 20 minute of tot die hoender goudbruin en gaar is.
  4. Sit net so voor of met koeskoes of bruin basmatirys en kruisement.Of roer die kruisement by die koeskoes of rys in.

Wenk
1. Vervang eiervrug met kekerertjies, botterskorsies of patats wanneer dit nie in seisoen is nie.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel suiker in ’n gereg met gedroogde vrugte te gebruik nie. Die natuurlike suikers in die vrugte sal tot die gereg se geur bydra.
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 15 Junie 2015 - Grondboontjiebotter-doopsous

Week 202: Iets vir die eksamentyd

Eksamentyd is vir min mense ’n lekker tyd, want stilsit om te leer laat mens sommer gou dink aan ’n lang lys van ander dinge wat jy eerder sal wil doen. Om jouself dan te moet oortuig dat jy liewer moet bly sit, is ’n peuselhappie soms wat dan dien as motivering.

Of jy nou vir jouself, jou kinders of iemand anders iets moet maak om aan te peusel in die eksamentyd, bly die beginsels dieselfde. Moenie in die versoeking kom om weg te lê aan oormatige soet of sout kosse en veral nie gemorskos nie. Dit beteken nie veel in terme van voedingswaarde nie. Daar is meer as genoeg bewyse dat gesonde kos in die eksamentyd jou lyf en brein net tot voordeel kan wees. Ja, die versoeking is soms groot en ’n bederf elke nou en dan is lekker, maar dit moenie ten koste van jou brein se beste funksionering wees nie.

Die belangrike ding van maaltye en peuselhappies in die eksametyd, is dat dit jou vol genoeg moet laat bly tot die volgende ete. En wel met kos wat nie net ’n klomp leë energie (kilojoules) bevat nie, maar inderdaad ook ander noodsaaklike voedingstowwe soos minerale, vitamiene, proteïne, vesel en anti-oksidante. Kies dus kosse wat jou bloedsuikervlakke stabiel hou, anders wil jy net die hele tyd peusel.

Die effek van suiker op die brein se funksionering word al hoe meer bespreek. Te veel suiker, veral in die eksamentyd, kan jou brein eintlik ‘traag’ maak om helder te dink, terwyl jy dalk dink dit gee jou daardie hupstoot wat jy nodig het. Kry die hupstoot liewer met natuurlike, vars en onverwerkte produkte.

Hierdie is ’n heerlike grondboontjiebotter-doopsous vir oud en jonk. Koop verkieslik ’n grondboontjiebotter met nie te veel suiker en sout in nie (lees maar die etiket). Meng dit met ongegeurde jogurt, want gegeurde jogurt bevat dikwels heelwat bygevoegde suiker en die effens suurderige smaak van die jogurt is heerlik met die grondboontjiebotter. Die vrugte wat jy daarin doop sal die happie ook soeter maak. Dit sal vir ’n paar dae in die yskas gehou kan word – bêre dit net in ’n lugdigte bakkie.

As jy of jou kinders glad nie van grondboontjiebotter of jogurt hou nie, kan jy dalk vir hulle self springmielies maak. Kinders wat nie van jogurt hou nie, kan net ’n lepel grondboontjiebotter ‘aflek’ of dit met ‘n vrug van hul keuse as peuselhappie geniet.

Vars vrugte met grondboontjiebotter-doopsous

Resep van Cooking from the heart 2
Lewer 4 porsies (170 ml)

3 e (45 ml) grondboontjiebotter
½ k (125 ml) ongegeurde lae-vet jogurt
4 appels, pere of ander seisoensvrugte, in wiggies of repies gesny

  1. Skep die grondboontjiebotter in ’n mengbak en roer tot dit bietjie sagter en gladder is. Roer die jogurt by tot ’n gladde mengsel.
  2. Sit doopsous met vrugtewiggies voor.

Wenke
1. Gebruik enige stewige groenterepies as afwisseling saam met die doopsous. Seldery en wortels sal goed werk.
2. Voeg ’n knippie gemaalde kaneel of ’n druppel vanieljegeursel by die doopsous vir ’n lekker verandering.

http://www.cookingfromtheheart.co.za/

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- vrugteskille en –pitte is ideaal vir die wurmplaas
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- kies ’n grondboontjiebotter met minder bygevoegde suiker en sout
- kies vrugte wat in seisoen is en van nature soet, wat pas by grondboontjiebotter
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis geuriger of soeter, makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

Salie resep uit Maak vyf/ Make five

’n Pastei is koesterkos uit die boonste rakke. Ek gebruik spek, wat redelik sout is, maar verder natuurlike geurmiddels. Hou matigheid voor oë as dit by ’n porsie hiervan kom en eet dit saam met ’n groenslaai!

Druk die resep: Resep

Fillopastei met spek & botterskorsie

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 4 – 6 porsies

Vulsel
15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie
250 g bladspek, oortollige vet verwyder en in blokkies gesny
4 preie, in skywe gesny
1 knoffelhuisie, gekneus
750 g botterskorsie, geskil en in blokkies gesny
125 ml (½ k) witwyn of rooibostee
30 ml (2 e) koekmeel, met water tot ‘n pasta gemeng
250 ml (1 k) melk
80 ml (⅓ k) suurroom
60 ml (¼ k) gekapte vars salie
suurlemoensap, sout en peper

Fillo
4-6 velle fillodeeg
30 ml (2 e) olyf- of avokado-olie

  1. Vulsel: Verhit die helfte van die olie oor matige hitte in ’n braaipan en braai die spek tot goudbruin en gaar, maar nie te bros nie. Skep uit en dreineer op kombuispapier, indien nodig.
  2. Verhit die res van die olie in dieselfde pan en soteer die preie en knoffel tot sag. Voeg die botterskorsie by en soteer vir ’n paar minute. Roer die wyn by en sit die deksel op. Stel die hitte laer en prut vir 10 minute of tot die botterskorsie amper gaar is.
  3. Klits die meelpasta by die melk en roer die mengsel by die groente in die pan. Roer goed deur en laat ’n paar minute prut tot verdik. Roer die suurroom by en prut nog 5 minute.
  4. Voorverhit die oond tot 180 °C. Roer die salie by die vulsel en geur na smaak. Skep in ’n 1,5-2 liter-oondbak.
  5. Fillo: Verf een vel fillo aan die een kant met die olie en plaas ’n tweede vel bo-op. Verf dit ook met olie. Herhaal met die res van die fillodeegvelle. Maak die ongeverfde fillodeegvelle met ’n skoon afdroogdoek toe sodat dit nie uitdroog nie.
  6. Sny elke dubbellaagfillo in die lengte in 4 breë repe en frommel liggies op. Plaas teen mekaar bo-op die vulsel.
  7. Bak vir 20-30 minute of tot die vulsel warm en die kors goudbruin is. Sit voor met ’n slaai.

Wenke
1. Vervang die spek met 1 x 410 g-blik gedreineerde lensies of kekerertjies vir ’n vegetariese dis. Roer in stap 4 met die salie by.
2. Fillodeeg word verpak in 2 rolle met gewoonlik 6-7 velle elk. Haal slegs dit wat jy benodig uit die vrieskas en laat ontdooi. Bêre die res van die fillodeeg in plastiek en vries of gebruik binne 2-3 dae. Hou laasgenoemde in die yskas.

RSG 8 Junie 2015 - Appelslaai

Week 201: ’n Appel ’n dag, laat die dokter wag

Alhoewel die winter op die Kaap toegesak het, is daar darem nie net altyd koue, nat en triestige dae nie. ’n Mooi wintersdag bly vir my een van die mooiste tye van die jaar. As dit koud en nat is, is warm koesterkos beslis almal se eerste keuse, maar ek vind tog dat mens deur die winter lus bly vir vars bestanddele al eet ’n mens minder slaai. Dit bly veral in die winter ook belangrik om genoeg vars produkte (en ook in rou-formaat) in jou etes in te sluit, want die vitamienes en minerale, vesel, anti-oksidante en ander voedingswaarde in vars bestanddele is juis belangrik om ons immuniteit sterk te hou.

As kind het ek van Golden Delicious, Granny Smith en Starking appels geweet. Die een was ’n lekker eet-appel, die ander een goed vir bak en as jy nie van die effense suurder smaak van ’n Granny Smith gehou het nie, het jy maar gehoop die ander appels is lekker bros, want ’n melerige appel (of een wat jou tande effens ‘stomp’ laat voel) was nog nooit lekker nie. Deesdae is daar soveel variëteite dat mens regtig kan kies en keur. Nuwe appels soos Pink Lady®, Cripps, Jazz™, KIKU®, JOYA™, Royal Gala en Top Red is deesdae maar net van die opsies om uit te kies. Baie van die appels het pragtige skakerings van rooi en pienk in die skil en sommer ook ’n nuwe smaak, want meeste van hulle is bros, ekstra sappig en het ’n heerlike soet-suur smaak.

Dit beteken dat hierdie appels nie net lekker is om op hul eie te eet nie, maar perfek is om mee te kook. ’n Winterige slaai is vir my heerlik, want dan kan ek kies uit ’n ander seisoen se bestanddele en gebruik nie net die tipiese tamatie, komkommer en slaaiblare as beginpunt nie.

Hierdie slaai is ’n wenner. Dis kleurvol en propvol gesondheid met spinasie, neute, rooibosbessies en die appels – alles bestanddele met baie gesondheidswaarde. Bedien hierdie as ’n bygereg met ’n Kerrie- of ander spesery-gereg of selfs as ’n lekker winter-slaai met geroosterde hoender en selfs braaivleis. Dit sal heerlik wees saam met varkvleis ook. Of sit enige oorskiet hoender of vleis by die slaaibestanddele vir ’n ligte ete. Onthou om appels altyd met ’n skerp, gladde-lem mes te sny, sodat dit nie kneus en verkleur nie. Spoel gesnyde appel met koue water af om verder te keer dat dit verkleur – dit werk selfs vir ’n kosblik. Moet ook nie in die versoeking kom om appels af te skil nie, want baie van die voedingswaarde sit in en net onder die skil. Leer ook kinders om van kleins af die appel met skil-en-al te geniet.

Appels wat nie gou genoeg geëet word nie en dalk begin melerig proe, moet beslis nie weggegooi word nie. Sny dit in wiggies, sommer met die skil aan en prut in ‘n klein bietjie water tot sag – sit sommer ’n kaneelstokkie by vir lekker geur. Verpulp en vries dit en gebruik dit om soppe, bredies en souse met ’n natuurlike bestanddeel te versoet.

http://joyaapples.co.za/
http://www.facebook.com/PinkLadyApplesSA?fref=ts

Appel-en-rooibosbessieslaai

Resep van Jazz™ apples
Lewer 4 porsies

Appel-en-mosterdslaaisous
45 ml (3 e) appelsap
10 ml (2 t) appelasyn
15 ml (1 e) korrelmosterd
60 ml (¼ k) avokado-olie
sout en peper na smaak

Slaai
2 appels, in dun skyfies gesny
70-100 g mange tout of sneeu-ertjies
3 groot handevol baba spinasie of bronkors
80 ml (⅓ k) grofgekapte pekanneute of amandels
60 ml (¼ k) gedroogde rooibosbessies of rosyne
repies pecorinokaas

  1. Slaaisous: Klits al die bestanddele saam en geur na smaak.
  2. Slaai: Plaas appelskyfies met die res van die bestanddele op ’n groot slaaibord. Giet slaaisous oor en sit dadelik voor.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- appelskille en –pitte is ideaal vir die wurmplaas
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om ’n appel af te skil nie, selfs nie wanneer jy dit kook nie, tensy dit regtig nodig is vir die resep
- gebruik olyf- of avokado-olie in die slaaisous
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glashouers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 1 Junie 2015 - Tuisgemaakte bone

Week 200: Lekker idees met blikkies vir kos en herwinning

Alhoewel vars produkte altyd my eerste keuse is, is die gerief van geblikte produkte, soos bone, tamaties, mieliepitte, vis en lensies tog iets wat mens soms nodig het. Dis die antwoord vir daardie dae wanneer mens haastig is om iets vir ‘n ete te maak of selfs vir ‘n ligte ete.

Ek vermy blikkies met bestanddele wat te veel verwerk is of te veel preserveermiddels, sout of suiker bevat, bv blikkies sop. Wanneer mens dan wel blikkies koop, bly dit ‘n goeie praktyk om die etiket te lees en te weet wat daarin is. Die vloeistof van bv ‘n blikkie tuna in soutwater, sal ek maklik deel maak van ‘n gereg, maar dan voeg ek nie veel sout by die res van die bestanddele nie. Of die vloeistof uit ‘n blikkie bone, gebruik ek soms in plaas van aftreksel, omdat dit reeds sout bevat. Onthou om ‘n blikkie met water of enige van die kookvloeistof vir ‘n resep (soos wyn of rooibostee) uit te spoel en die laaste bietjies ook in die gereg te sit.

Vir sousboontjies het ek nog nooit ’n voorliefde gehad nie, maar ek is mal oor boontjies in tamatiesous. Hierdie tuisgemaakte weergawe is heerlik as ligte maaltyd en ook veelsydig. Eet dit net so of sit ’n gebakte eier daarby. Geniet dit op roosterbrood met ’n handvol pietersielie of wat van ’n blopsie pesto en selfs ’n paar skaafsels pecorinokaas? Skyfies avokado sal heerlik wees hierby. Dis sommer lekker gesond ook ’n lekker vleislose, veselryke ete.

En die ander lekkerte van ‘n blikkie? As dit leeg is, is daar soveel wat jy nog daarmee kan doen. As die blikkie gewas is, is daar soveel wat mens daarmee kan doen. Versier dit met lap, lint of verf dit ‘n mooi kleur en gebruik dit om skryfbehoeftes vir die hele gesin, klein kombuis- of tuingereedskap in te bêre. Dis ideaal om klein kruie-plantjies in te plant tot dit groot genoeg is om in ‘n potplant of in die tuin uit te plant.

As jy nie die blikkie weer gaan gebruik nie, spoel dit in die laaste skottelgoedwater uit en sit dit in die hersirkuleersak. Dit verhoed dat die sak later na allerlei kosdinge ruik of selfs begin muf en maak die sortering van die sake net soveel makliker vir dié wat dit moet doen.

Tuisgemaakte bone in tamatiesous

Resep uit Maak vyf/ Make five
Lewer 6 porsies

15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie
1 rooi- of gewone ui, gekap
2 knoffelhuisies, gekneus
30 ml (2 e) gedroogde gemengde kruie
3-4 ryp tamaties, geskil en in blokkies gesny (sien wenk)
30 ml (2 e) tamatiepasta
’n paar druppels worcestersous
10 ml (2 t) sagte bruinsuiker
1 x 410 g-blik botterbone, gedreineer
1 x 410 g-blik borlotti- of cannellini-bone, gedreineer
1 x410 g-blik nierboontjies, gedreineer
sout en peper
30 ml (2 e) gekapte vars origanum
30 ml (2 e) gekapte vars Italiaanse pietersielie

  1. Verhit die olie in ’n braaipan en soteer die ui en knoffel tot sag. Voeg die gedroogde kruie en tamaties by en soteer tot die tamaties begin sag word.
  2. Roer die tamatiepasta, worcestersous en suiker by en prut vir 10 minute. Roer die bone by en geur met ’n knippie sout en ’n bietjie swartpeper.
  3. Prut vir nog 15-20 minute , met ’n deksel, sodat die bone die geure kan absorbeer. Roer die vars kruie by. Sit voor met ’n skeppie pesto, ’n skeut olyf- of avokado-olie en swartpeper.

Wenke
1. Om tamaties te skil: Sny ’n diep kruis aan stingelkant en bedek tamaties met kookwater. Herhaal die proses, indien nodig. Die skille sal nou maklik aftrek. Hoe ryper die tamaties, hoe makliker skil dit.
2. ’n Paar skywe wit cheddar-, pecorino-, parmesaankaas of fetakaas, gekrummel is ook lekker saam met die bone.
3. Gebruik jou AMC 24 cm High of 28 cm Chef’s Pan vir die gereg. http://www.amcsa.co.za/en/home/

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die sous te gooi nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure en die bone is reeds souterig
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- berei die gereg oor ’n lae tot matige hitte in ’n kastrol, sodat dit so min as moontlik krag gebruik

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 25 Mei 2015 - Mediterreense hoender

Week 199: Eenpotgeregte om krag te bespaar

Die winter lê om die draai en loer. En as mens aan winter dink, dan is koesterkos beslis al hoe meer ‘n opsie. Ek is dol oor ‘n plat bakkie-bord, soos vir pasta, gevul met ‘n souserige gereg van vleis en groente wat ek met ‘n mes en vurk of dalk selfs net ‘n vurk kan geniet. Daar is vele geregte wat ‘n mens so kan geniet, maar as dit nog vinnig en maklik ook is om te maak, is dit eens so lekker.

Met gereelde kragonderbrekings en beurtkrag, moet ‘n mens ook deesdae mooi beplan vir aandete. As jy dus iets kan maak wat in een kastrol voorberei kan word, is selfs ‘n gasstofie ‘n opsie. As jy ‘n elektriese braaipan het, is hierdie die ideale resep om (voor beurtkrag) daarin te berei, want die bestanddele lê langs mekaar en nie bo-op mekaar gestapel nie. Alles word dus egalig gaar. Dalk is dit vir jou makliker om iets vooraf te maak en net weer voor ete te verhit. Hoe jou dag ook al sy, hierdie hoendergereg is ideaal daarvoor.

Met ‘n basiese kombinasie van hoenderporsies, tamatie, vars kruie en ‘n paar Mediterreense bestanddele, soos kappertjiesade en olywe, is hierdie ete selfs perfek om gaste mee te onthaal. Wat ek verder hiervan geniet, is die veelsydigheid daarvan. Jy kan kreatief wees met die groentes wat daarby gebruik word. Soteer byvoorbeeld sampioene saam met die soetrissies of sny botterskorsie in klein blokkies, verdubbel die vloeistof en prut die botterskorsie saam met die hoender tot die gaar is. Dit gee die gereg ‘n effens soeter en heel interessante geur en só kan dieselfde resep ‘n paar keer herhaal word. Met botterskorsie as deel daarvan, hoef jy ook nie eers nog ‘n stysel gaar te maak nie – geniet dit net so as eenskottelgereg.

Waarvan hou ek nog? Die feit dat ek net een kastrol het om na die tyd te was – so spaar ek sommer water ook.

Mediterreense hoendergereg

Resep uit Maak vyf
Lewer 4 – 6 porsies
Maak hierdie hoendergereg vir die gesin of wanneer vriende kom kuier. Die Mediterreense bestanddele komplementeer mekaar goed.

15 ml (1 e) olyf- of avokado-olie
8 hoenderporsies, oortollige vet verwyder
2 rooi-uie, in skyfies gesny
2 knoffelhuisies, gekneus
1 elk rooi en geel soetrissie, ontpit en in repe gesny
2 x 410 g-blikke kersietamaties of gekapte tamaties
125 ml (½ k) hoenderaftreksel of rooibostee
5 ml (1 t) suiker
2 lourierblare
8 takkies vars origanum
8 takkies vars tiemie
15-20 olywe, ontpit
30 ml (2 e) kappertjiesade (opsioneel)
sout en peper
’n handvol vars origanum- en tiemieblare

  1. Verhit die olie in ’n groot kastrol en braai die hoender tot goudbruin. Skep uit en dreineer op kombuispapier.
  2. Soteer die uie en knoffel tot sag en voeg die soetrissies by. Soteer nog ’n paar minute.
  3. Roer die res van die bestanddele by, buiten die hoender. Verhit oor matige hitte tot kookpunt en prut vir 15 minute.
  4. Plaas die hoender in die sous en roer deur om dit met die sous te bedek. Stel die hitte laer, sit die deksel op en prut vir 30-40 minute of tot hoender gaar is. Geur na smaak.
  5. Roer die vars kruie by en sit voor op koeskoes wat met nog kruie en olyfolie gegeur.

Wenk:
Gebruik ‘n AMC Paella Pan of 24 cm Gourmet Roaster (http://www.amcsa.co.za/products/overview/individual_units/24_cm).

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie te veel sout te gebruik nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- onthou: gebruik die tee of aftreksel in die resep om die blikkies eers mee uit te spoel, voor dit by die ander bestanddele gevoeg word
- daarna kan houers met die laaste skottelgoedwater uitgespoel word en hersirkuleersak toe gaan
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 18 Mei 2015 - Papajaslaai

Week 198: Papajas is in seisoen

Die winter lê voor en dis vir baie die seisoen met ‘n heelwat kleiner keuse van vars vrugte. Daar is wel heerlike vrugte dan beskikbaar en ewe opwindend om op verskillende maniere te gebruik. Dink maar aan kiwi’s, koejawels, sitrus, avokado’s en natuurlik ook papajas.

Papajas word as subtropies geklassifiseer en word in SA veral in Kwa-Zulu Natal, Mpumalanga en die Limpopo-provinsies verbou. Die helder oranje vrug is boonop gesond, want dit bevat heelwat antioksidante, onder andere vitamien C en is ryk aan vesel. Die ensiem papaïen, speel ‘n rol in die voordelige effek wat dit op ons spysverteringsisteem het. So volgende keer wat jy ongemaklik voel of dink jy het te veel geëet, eet ‘n skyf of twee papaja – dit sal jou spysvertering baie goed doen.

Kies papajas met ‘n geel skil, sodat jy seker is die vrug is ryp. Die vrug moet wel nog ferm wees, maar verkieslik sonder enige kneusplekke, want anders word die papaja baie vinnig pap. Laat dit teen kamertemperatuur verder ryp word as jy dit groenerig gekoop het. Moenie daaraan druk nie, dan kneus dit net.

Papajas is beslis ook ideaal vir baie meer as ‘n skyfie vir ontbyt of as deel van ‘n vrugteslaai. Die soet parfumerige geur pas by ‘n wye verskeidenheid bestanddele. Probeer dit gerus so:
- kombineer met geure soos neute (veral gerooster), kaneel, heuning, hetsy vir ontbyt of nagereg
- sit blokkies papaja op warm hawermout vir ‘n heerlike soet smaak
- kombineer balsamiese asyn en olyf- of avokado-olie vir ‘n wonderlike slaaisous met soet papaja
- slaaibestanddele soos avokado, komkommer, boontjies en groen groentes soos broccoli, ertjies of mange tout
- heerlik met avokado
- geur dit verder vir ‘n slaai met neute, soos pekan- of amandels of sonneblomsaad
- dukkah
- bokmelk, feta of bloukaas
- geur met kruie soos Italiaanse pietersielie, basiliekruid, kruisement, roket en koljanderblare
- maak ‘n salsa van papaja, avo of ander vrugte en geur met koljanderblare, kruisement, suurlemoensap en brandrissie as jy van meer byt hou – sit dit voor met vis of hoender

Ons het onlangs aan ‘n projek met Papino’s® (‘n kleiner, soeter papaja) gewerk en een van die resepte wat ons ontwikkel het, was ‘n ongelooflike lekker slaai met papaja en avokado – ‘n wonderlike geurkombinasie. Dis ideaal vir hierdie tyd van die jaar, wanneer dit begin koeler word en mens nog lus is vir vars slaaigoed, maar nie noodwendig meer vir ‘n tipiese somerslaai nie. Die kleurkombinasie van die vrugte in die slaai is ook genoeg om enige een se mond te laat water. Om dit selfs nog meer vullend te maak, het ek broccoli-blommetjies geblansjeer en daarby gesit. Geroosterde pampoenpitte en ‘n eenvoudige kombinasie van suurlemoengegeurde avokado-olie en balsamiese asyn was die perfekte slaaisous. Sit dit voor met vis, hoender of vark oor die kole of sommer enige braaivleis. Ek weet van meer as een geleentheid waar die slaai reeds baie suksesvol was, selfs onder die manne.

Papajaslaai met avokado & pampoensaad

Resep van NeoFresh papajas
Lewer 4 – 6 porsies

100 g broccoli, in blommetjies gesny
2 klein Papino® of NeoEssence® papajas, gehalveer en ontpit
1 avokado, gehalveer en ontpit
1 groot handvol elk roket- en klein slaaiblare
1 skyf fetakaas, gekrummel
60 ml (¼ k) pampoensaad, gerooster (sien wenk)
30 ml (2 e) balsamiese asyn
30 ml (2 e) Westfalia suurlemoen-gegeurde avokado-olie of olyfolie met 5-10 ml (1-2 t) suurlemoensap
swartpeper na smaak

  1. Plaas broccoli in ’n vlak bak en bedek met kookwater. Laat ‘n paar minute staan tot broccoli net sag is. Dreineer en spoel af met koue water.
  2. Gebruik ‘n lepel om die papaja en avokado in rowwe balletjies uit die skil te skep – ‘n kleinerige roomyslepel werk baie goed.
  3. Plaas blare op ‘n groot slaaibord en pak feta, broccoli, papaja en avokado bo-op. Strooi pampoensaad bo-oor. Meng asyn en olie saam en geur met swartpeper. Sit met die slaai voor.

Wenke
1. Rooster pampoensaad in ‘n braaipan (dit benodig minder krag as ‘n oond) sonder enige olie tot goudbruin – hou dit dop, want dit brand maklik.
2. Probeer bokmelk- of bloukaas in dié slaai.
3. Maak ‘n ligte maaltyd van die slaai, deur oorskiet-hoender, vark, gepeperde makriel of gerookte forel by te sit.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- papajaskille en –pitte is ideaal vir die wurmplaas
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om sout in die slaaisous te gooi nie – daar is wonderlike ander komplimenterende geure en sout kan die papaja maak pap
- gebruik olyf- of avokado-olie, want dis gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- onthou om altyd vrugte, groente en ander vars bestanddele wat in seisoen is te gebruik – dis makliker bekombaar en meer bekostigbaar

Onthou, jý kan die verskil maak