RSG 26 Januarie Al Fresco Hoender vir die somer

Week 182: Al fresco hoender vir die somer

As ’n werkende ma is dit vir my altyd lekker om ’n bestanddeel te gebruik waarmee ek met min moeite en in ’n japtrap, aandete kan maak, sonder dat ek op smaak moet inboet. As ek weet dit is ’n ete wat my gesin gaan geniet, is dit vir my sommer nog lekkerder.

’n Eenvoudige kombinasie van hoenderstukke, groente en vars kruie met Westfalia se knoffelgegeurde olie is ’n ontploffing van geure as dit saam gerooster word. Dis min moeite ook, want sodra die groente gesny is, word alles in ’n oondbak gepak en in die oond gedruk. Binne ’n paar minute is die kos in die oond en kan ’n mens met iets anders aangaan terwyl dit gaar word.

Westfalia se reeks avokado-olie is gesond (danksy al die gesonde omega olies) en baie veelsydig en maak die kookwerk net soveel makliker. Met die reeks olies kan mens bak, rooster, braai, soteer of dit net so oor slaai gebruik. Die olie kan ook teen hoë temperature gebruik word, wat dit nog meer veelsydig maak.

In die resep het ek die Westfalia olie met die knoffelgeur gebruik, want stadig geroosterde knoffel is so geurig. Baie mense hou egter nie daarvan om heel knoffel eers te skil en op te sny nie of daarmee te werk nie. Dan gebruik hulle dikwels vooraf-bereide knoffel, maar dit bly nie altyd so vars nie en soms is dit nie eers regte knoffel in die houers nie (sommige winkels verkoop wel klein hoeveelhede vars knoffel). As jy nie hou daarvan om met knoffel te werk nie, is hierdie olie net die antwoord. Die groente word redelik grof opgesny en omdat dit in die olie en wyn of tee gaarword, absorbeer dit die knoffelgeur heerlik.

Vir die lekker Mediterreense gereg kan jy ook van die ander gewilde olies in die reeks gebruik. As jou gesin van ’n warmer smaak hou, kan helfte van die knoffelgegeurde olie, met die brandrissiegeur vervang word. Of meng die knoffel- en suurlemoengegeurde olies om die helfte vir ’n heerlike Italiaanse geur. As julle glad nie van knoffel hou nie, kan net die suurlemoengeur gebruik word, want dit is heerlik met die origanum. Die hoendergereg kan warm uit die oond of teen kamertemperatuur ewe lekker wees. Sit dit voor met ’n groot groen slaai, want saam die groente in die gereg, is dit ’n volledige ete. Ek sit dit graag in ‘n groot plat opdienbord voor – dit lyk sommer reg vir buite eet en kuier, ’n regte al fresco ete.

Geroosterde hoender en groente

Lewer 4 – 6 porsies

60 ml (¼ k) Westfalia Knoffel-gegeurde avokado-olie
125 ml (½ k) droë witwyn of Rooibostee
60 ml (¼ k) vars origanumblare
sout en peper
8 hoenderporsies, soos dye en boudjies
2 uie, in dik wiggies gesny
4-6 groot bruin sampioene, in wiggies gesny (ongeveer 400 g)
6-8 murgpampoentjies, in die lengte, en dan die breedte gehalveer
250 g kersietamaties
handevol vars roketblare en kruie, bv mikro-kruie om dit mee voor te sit

  1. Voorverhit die oond tot 180 °C. Meng die avokado-olie, witwyn en origanum in ‘n groot mengbak. Geur na smaak met sout en peper.
  2. Meng hoender, uie, sampioene en murgpampoentjies deur die olie-mengsel om goed te bedek.
  3. Plaas in ‘n groot oondbak en bedek met foelie. Rooster vir 30 minutes en verwyder die foelie. Roer die tamaties by.
  4. Meng een of twee keer deur om die hoender en groente met die pansappe te bedek.
  5. Rooster sonder die foelie vir nog 20-30 minute of tot die hoender goudbruin en gaar is, maar nie droog nie.
  6. Plaas hoender, groente en pansappe op ‘n groot opdien bord en meng met vars roket en kruie. Sit warm of teen kamertemperatuur met ‘n groen slaai voor vir ‘n heerlike somersete.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak:
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die sous te gebruik nie, die roosterproses gee baie geur en die bestanddele dra alles by tot die geur
- die avokado-olie maak dit lekker gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar in die hande te kry

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 19 Januarie 2015 Plaaslik en seisonaal met Peppadews

Week 181

Peppadews® of pikantrissies soos dit in behoorlike Afrikaans genoem word, is nou al oral bekend. Alhoewel dit eers in die vroeë 90’s bekend geword het, is daar nou ’n wye reeks produkte wat van die klein rooi (en geel) vruggies gemaak word. Peppadew word as die handelsnaam gebruik, maar op ’n Afrikaanse spyskaart of in ’n resep, sien mens dikwels die woord pikantrissie.

Die plant lyk amper soos die van ’n soetrissie, maar word heelwat groter. Die vruggies kan tot so groot soos ’n gholfbal word, maar het dieselfde vorm as ’n soetrissie. Die pitte, soos met ’n brandrissie, dra eintlik die skerp smaak, so deur die pitte te verwyder, is die smaak reeds matiger. Die vleisgedeelte het ook ’n pikante, skerp smaak, maar heelwat minder as die pitte. Daar is hoofsaaklik twee soorte/temperature: matig en warm en dit word dan ook so op die etikette van die produkte aangedui – so kyk mooi as jy nie van té warm smake hou nie. Lees meer oor die reeks produkte op hul webwerf: http://www.peppadew.com/sa/

As jy gelukkig genoeg is om so ’n plant in jou tuin te hê, sal dit nou vruggies dra en daar is heelwat om daarmee te doen. Ek het vir ’n lang tyd een gehad en ons het die vruggies net so in kos gebruik, in gelê, gedroog en dié ook soms in ’n ketelbraai gerook – laasgenoemde is regtig iets besonders.
Dan is daar heerlike goed om met die gedroogde of gerookte Peppadews te doen. Ek het dit in gesteriliseerde glasbottels gepak en met olyfolie opgevul. So bewaar jy die vruggies en die olie word om die beurt heerlike gegeur olie wat weer vir braai-doeleindes, slaaie en vir geroosterde geregte lekker is. Sommige vruggies het ek verpulp amper soos ’n pesto en gebruik om maaskaas of jogurt mee te geur vir ’n doop- of ander sous. Of sny die gedroogde en gerookte pikantrissies in repies en gebruik dit in iets soos ’n rysgereg, roerbraai, onder die vel van ’n heel hoender of vir meer skop in ’n maalvleis- of frikkadelmengsel. Botter, gegeur met dié Peppadews is net so veelsydig – gebruik dit op braaibroodjies, gebakte aartappels, in geroer in pasta, om ’n eier in te bak of net op ’n toebroodjie. Onthou net dat dit wel effens brand, so moenie te veel gebruik as daar sensitiewe eters is nie.
Die ingemaakte vruggies wat in winkels beskikbaar is, is net so veelsydig. Dis reeds gaar en kan op enige van bogenoemde maniere gebruik word – onthou om nie die sous weg te gooi nie. Dis ’n heerlike slaaisous, gemeng met ’n bietjie olyf- of avokado-olie en perfek vir ’n roerbraai, want die soetsuur smaak is net waarna ’n mens soms soek om ’n gereg woema te gee. Ek gebruik selfs die sous op bredies, soppe of ander eenpotgeregte te geur. Mens kan ook self die vruggies op ’n soortgelyke manier in ’n dun stropie, gegeur met druiwe- of ander wit asyn, prut tot dit sag is. Bottel in gesteriliseerde glasflesse en hou in die yskas.
Om dit te droog: Halveer vruggies in die lengte en haal die pitte uit as jy dit effens matiger verkies. Pak, gesnyde kant na bo, in ’n enkellaag op ’n bakplaat. Verhit die oond tot 180 ˚C en rooster die pikantrissies vir 10-15 minute om van die meeste vog ontslae te raak. Verlaag daarna die temperatuur tot 100 ˚C en droog dit verder uit (soos vir beskuit) tot die vruggies so droog is as wat jy dit verkies. Hou die oonddeur op ’n skrefie oop, deur ’n houtlepel daarin te druk. As die vruggies nie kurkdroog is nie, moet dit in die yskas of vrieskas gehou word, anders sal dit maklik muf. Stoor in ’n glasfles of bedek dit met olyfolie. Of hou dit in ’n bakkie of sakkie in die yskas as jy dit redelik gou gaan gebruik.
Om dit te rook: Berei die vruggies soos hier bo beskryf en pak in ’n enkellaag in ’n groot foeliehouer of op ’n dubbele stuk foelie. Gebruik die ketelbraai om bv’n hoender op gaar te maak en as dit afkom en die ketelbraai al amper te koud is om nog kos op gaar te maak, sit jy die houer met vruggies in die middel van die ketelbraai – nie oor die kole nie. Sit die deksel op en rooster dit so vir ’n uur of twee of selfs meer as jy dit heeltemal uitgedroog wil hê. ’n Bakkie met saagsels kan selfs nog op die kole gesit word om die pikantrissies ekstra geur te gee.

Mediterreense rys

Lewer 4 – 6 porsies

15 ml (1 e) avokado- of olyfolie
1 middelslag-ui, gekap
2 knoffelhuisies, gekneus
1 gewone rooi of groen soetrissie, ontpit en gekap
3 selderystingels, gekap
10 ml (2 t) elk gedroogde tiemie en origanum
250 ml (1 k) rou bruinrys of bruin basmati-rys
1 x 410 g-blik gekapte tamaties
550 ml flou groente-aftreksel of 400 ml aftreksel en 150 ml droë witwyn of rooibostee
10 Peppadews, in repies gesny (OF tuigemaakte gerookte of gedroogde Peppadews)
25 ml (5 t) Peppadew-vloeistof uit die bottle (of 20 ml balsamiese asyn)
2 skywe fetakaas, grof gekrummel
45 ml (3 e) gekapte vars Italiaanse pietersielie of origanum
swartpeper na smaak

  1. Verhit die olie oor matige hitte in ‘n groot braaipan en soteer die ui en knoffel vir ‘n paar minute. Voeg die soetrissies, seldery en droë kruie by en soteer nog 2-3 minute.
  2. Roer die rys deur en voeg die tamaties en vloeistof by. Verlaag die hitte, sit die deksel op en prut 30-35 minute of tot dit net sag is.
  3. Roer die Peppadews en vloeistof by en prut nog 5 minute met die deksel op. Roer die kaas en kruie deur, geur met peper en sit dadelik as bygereg voor met vis of hoender.

Wenk
1. Roer gaar hoender of geblikte tuna saam met die Peppadews by en sit dit as ete voor.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak:
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die rys te gebruik nie – die kaas en aftreksel is redelik sout en die gaarmaakmetode en ander bestanddele gee heelwat geur
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik?
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat plaaslik beskikbaar en seisoen is, dis maklik bekombaar en goedkoper
- berei die rys oor ’ n matige en lae hitte om krag te bespaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 12 Januarie 2015 - Murgpampoentjiekoekies

Week 180: Murgpampoentjiehappies vir die nuwe jaar

AMC Kookware hou die Groen Kombuis aan die kook, teen nét die regte hitte.

Murgpampoentjies is een van daardie groentes wat soms vergete bly en tog is dit so veelsydig en maklik om op verskillende maniere gaar te maak. Rou in ’n slaai is heerlik en dis vinnig om te rooster of soteer vir ’n gereg. As dit só gaargemaak is, dan dit met eier as deel van ’n ontbyt of in pasta gebruik word. Geroosterde murgpampoentjies is selfs lekker op ’n toebroodjie met koue vleis of kaas.

Dis ook ’n groente wat lekker werk om ’n sop of vleisgereg te rek of meer vullend te maak. Rasper dit vir ’n frikkadel- of ander maalvleismengsel of om sop te verdik. So steek mens dit sommer vir die kinders ook bietjie ‘weg’. Dit word selfs in gebak gebruik.

Hier gebruik ek dit as deel van ’n peuselhappie en dis perfek vir ’n kosblik. Die volkoringmeel en karringmelk gee dit ’n lekker tekstuur. Die happies word in ’n klein bietjie olie in ’n pan gebraai en daarvoor is ’n AMC Chef’s 24 of 28 cm pan perfek om te gebruik. Omdat die hitte van ’n AMC pan so goed beheer kanword, kan jy min olie gebruik en op die manier seker maak dat die happies nie olierig is nie. Die geronde kante vna die pan maak dit ook maklik om iets om te draai. Selfs ’n AMC Skillet sal goed werk, omdat dit ’n lekker vlak pan is, alhoewel dit nie geronde kante het nie.

Onthou om die AMC pan eers oor ’n matige temperatuur met ’n deksel te verhit. (Tot by die eerste rooi area van die Visiotherm in die deksel.) Dan is jy seker dat die temperatuur net reg is, sodat die happies verbruin, maar nie brand voor dit gaar is nie. Maak eers die pan warm en skink dan die olie in die pan. Dit verhoed dat die olie te warm word en begin rook. Braai die happies in sarsies en voeg ’n klein bietjie olie by soos nodig. Omdat die AMC pan die hitte so goed behou, behoort mens nie vreeslik baie olie nodig te hê nie. Ander kos soos frikkadelle, hamburger-vleisies en eier kan op dieselfde manier gedoen word.

Murgpampoentjiehappies

Lewer 25 koekies

1½ k (375 ml) volkoringmeel
1 t (5 ml) bakpoeier
1 k (250 ml) karringmelk of maas
2 eiers, geklits
4 murgpampoentjies, grof gerasper
6 e (90 ml) gerasperde cheddar- of mozzarellakaas
2 e (30 ml) olyf- of avokado-olie vir braai

  1. Plaas droë bestanddele in ‘n groot mengbak. Klits karringmelk en eiers in ‘n aparte bak saam. Roer karringmelkmengsel by die droë-mengsel tot net gemeng.
  2. Roer die murgpampoentjies en kaas by en meng tot ‘n dik beslag.
  3. Verhit die helfte van die olie oor matige hitte in ‘n AMC Chef’s pan of groot braaipan en braai lepelsvol van die mengsel tot goudbruin. Draai om en braai tot goudbruin en gaar.
  4. Herhaal met die res van die beslag en voeg meer olie by, indien nodig. Sit 3 koekies voor per persoon voor in ‘n kosblik met ‘n proteïen en groente of vrugte of as peuselhappie.

Wenke
1. Voeg ‘n knippie paprika by die beslag, indien verkies.
2. Voeg gekapte vars origanum, tiemie of Italiaanse pietersielie by die mengsel.
3. Sit as ‘n peuselhappie by ‘n braai voor, in plaas van skyfies, bv met ‘n braai.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak:
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- eierdoppe is ideaal vir die wurmplaas, of laat dit droog word en breek fyn om teen slakke rondom jong plantjies te strooi
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout te gebruik nie – die karringmelk gee ’n heerlike geur
- gebruik olyf- of ongegeurde avokado-olie om die happies in te braai
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- braai die happies oor ’n matige tot lae temperatuur, om krag te spaar

Onthou, jý kan die verskil maak

Groen leef uit die Kombuis, word met die komplimente van AMC Kookware aangebied.

RSG 5 Januarie 2015 - Pangebraaide sampioene

Week 179: Pangebraaide sampioene


RSG Groen-insetsels: Heleen Meyer
Maandag 5 Januarie 2015
Week 179: Sampioene en tamaties vir ontbyt

Pangebraaide sampioene met spek & spinasie

Uit Maak vyf/ Make five
Lewer 4 – 6 porsies

30 ml (2 e) olyf- of avokado-olie
250 g spek, in breë repe gesny en oortollige vet verwyder
250 g bruin sampioene, in kwarte gesny
200 g kersietamaties
30 ml (2 e) balsamiese asyn
sout en peper
100 g babaspinasie

  1. Verhit ’n klein bietjie olie oor matige hitte in ’n braaipan. Braai die spek tot goudbruin en bros. Skep uit en hou eenkant.
  2. Verhit die res van die olie in dieselfde pan en soteer die sampioene tot goudbruin. Voeg tamaties by en soteer tot deurwarm en die skilletjies begin oopbars. Stel die hitte laer.
  3. Voeg die balsamiekasyn by en roer die spek by tot deurwarm. As die pan te warm word, haal vir ’n rukkie van die stoof af.
  4. Geur na smaak. Roer spinasie deur. Maak seker dat dit met die sous bedek word. Die spinasie lyk aanvanklik te veel, maar word vinnig minder soos dit gaar word.
  5. Haal die pan van die stoof af sodra die spinasie begin sag word. Pasop vir te lank kook.
  6. Sit dadelik voor met brood en ’n bietjie ekstra olyfolie.

Wenke
1. Vir ’n meer vullende gereg, kan eiers van jou keuse bygevoeg word, soos ’n gebakte of geposjeerde eier. Of skep die groente op Franse roosterbrood.
2. Roer die sampioen-en-spekmengsel by gaar pasta vir ’n ligte aandete.
3. Vir ’n vegetariese gereg: Laat die spek uit en hou die sampioene heel. Skep sampioene met die ander groente op ’n hamburgerrolletjie. Gebruik die spinasie rou as slaaiblare.

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 29 Desember 2014- Stampkoringslaai

Week 178: Stampkoringslaai

Kersfees is verby en Nuwejaar lê om die draai. Vir baie mense is dit steeds vakansietyd en ‘n kans om lekker as familie en vriende saam te kuier en te eet. In die feestyd is daar soveel lekker dinge wat ‘n mens op die spyskaart kan sit en dis dikwels ook ‘n tyd om iets nuuts te probeer of meer tyd aan kosmaak te spandeer en bietjie te eksperimenteer.

As dit beteken dat daar soms meer oorskiet as gewoonlik is, kan jy maar net verder kreatief wees, want die moontlikhede is eindeloos. Dink maar aan oorskiet-feestyd vleis wat in ‘n slaai of op toebroodjies opgedien word. Dis net so lekker in ‘n roerbraai of as deel van ‘n vulsel vir wraps of pitas. Kombineer dit met slaaibestanddele, ‘n lekker mosterd, blatjang of gekaramelliseerde uie en ‘n interessante slaaisous as jy ‘n slaai maak.

Gebruik die oorskiet-vleis of selfs groente saam met dit wat in seisoen is. Dan het jy nie veel bestanddele nodig om ‘n lekker ete voor te berei nie. ‘n Roerbraai kan selfs oor die kole in ‘n groot plaat gemaak word. Hier is ‘n heerlike slaai wat oorspronklik met kassler-tjops gemaak is, maar enige oorskiet-vleis kan gebruik word en vleis met ‘n gerookte smaak soos ham of ketelbraai-hoender of selfs spek sal heerlik wees. Die perskes kan ook met ander somervrugte afgewissel of vervang word, soos in die wenke aangedui. Enige kruie wat nou beskikbaar is sal ook lekker wees, as salie nie beskikbaar is nie. Probeer gerus kruisement, basiliekruid, koljanderblare of selfs net Italiaanse pietersielie. Die bone in die slaai maak dit nog meer vullend en is heerlik met ‘n gerookte vleis.

Onthou om steeds so vars en natuurlik as moontlik te kook en gebruik seisonale bestanddele so ver moontlik. Gerookte vleis is gewoonlik redelik sout, so geur die slaai met kruie en olyf- of gegeurde avokado-olie in plaas van te veel sout. Die stampkoring kan ook met enige ander stysel vervang word, soos koeskoes of nog bone of selfs lensies.

Stampkoringslaai met kassler, bone & vrugte

Uit Maak vyf/ Make five
Lewer 4 – 6 porsies

250 ml (1 k) stampkoring
4 takkies vars tiemie
75 ml (5 e) olyf- of avokado-olie
2 kasslertjops (of enige oorskiet-vleis, soos ham, spek of varkfilette, ongeveer 300 g)
45 ml (3 e) gekapte vars tiemieblare of salie
45 ml (3 e) appelasyn
sout en peper
1 x 410 g-blik botter- of cannellini-bone, gedreineer
2 perskes, ontpit en in dun wiggies gesny
’n paar ekstra vars tiemie- of salieblare

  1. Plaas die stampkoring, tiemie en ’n knippie sout in ’n kastrol. Bedek met water, verhit tot kookpunt en prut met ’n deksel op vir 30-40 minute of tot sag. Dreineer, spoel af en laat dit afkoel.
  2. Verhit 15 ml (1 e) van die olie oor matige hitte in ’n braaipan. Braai die kasslertjops aan weerskante tot goudbruin en voeg die helfte van die salie by. Plaas die deksel op en prut vir ’n paar minute tot gaar. (Of verhit enige oorskiet-vleis in ’n bietjie van die olie oor matige hitte.)
  3. Haal die vleis uit en sit eenkant. Los die pan op die plaat en giet die asyn in die pan om enige stukkies van die pan los te maak.
  4. Voeg die res van die olie en kruie by om ’n slaaisous te maak. Geur na smaak.
  5. Plaas die bone in ’n mengbak en giet die warm slaaisous bo-oor. Laat dit afkoel. Sny vleis in repies.
  6. Meng die afgekoelde stampkoring, vleis en bone liggies deur. Roer die vrugte deur. Garneer met die ekstra salie en sit voor.

Wenke
1.Enige stewige somervrugte kan gebruik word. Druiwe, vye, nektariens of selfs granaatpitte sal heerlik saam met die vark en salie gaan.
2. As kasslertjops nie beskikbaar is nie, vervang dit met repies gerookte ham. Meng dan die olie, asyn en salie saam as slaaisous.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak:
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die stampkoring of slaaisous te gebruik nie
- gebruik olyf- of avokado-olie om die slaaisous mee te maak – dis soveel gesonder
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar in die hande te kry
- gebruik matige en lae hitte om die stampkoring te kook en die vleis te soteer om krag te spaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 22 Desember 2014 - Suurlemoenkoek

Week 177: Maklike suurlemoen teebroodjie

In die feestyd is ons almal lus vir ’n bederf of twee. Hierdie is ’n heerlike teebroodjie om met min moeite te bak en jy het net vyf bestanddele nodig. Bak dit as ’n ligte soetigheid om laatmiddag op Kersdag of as nagereg vir Oukersaand voor te sit. Kyk na die wenke onderaan die resep.

Westfalia se suurlemoen-gegeurde olie is so veelsydig dat jy selfs soetgebak daarmee kan maak. Dié olie maak die bakwerk ook sommer maklik en vinnig, want dit gee ’n delikate suurlemoengeur sonder dat jy ’n suurlemoen se skil hoef te rasper of die sap uit te druk. Die kombinasie van olie en eiers gee die teebroodjie ook ’n sagte, veerligte tekstuur.

Westfalia suurlemoen-gegeurde avokado-olie is baie veelsydig en perfek om mee te rooster, bak, braai en om oor groente of slaai te drup. Skink oor ’n groenslaai of gebruik om te braai of rooster vis, hoender of vark.

Suurlemoen teebroodjie

Maak 1 koek

100 ml Westfalia Suurlemoen-gegeurde avokado-olie
4 eiers
180 ml suiker
200 ml bruismeel
100 ml gemaalde amandels
versiersuiker om oor te sif

  1. Voorverhit die oond tot 180 °C. Voer ‘n 1,5 liter-broodpan en smeer met ‘n paar druppels suurlemoen-gegeurde olie.
  2. Plaas olie, eiers en suiker in ’n groot mengbak en klits met ‘n elektriese klitser vir 3-5 minute of tot lig, donsig en liggeel. Vir die beste resultate, maak seker dat die suiker opgelos is.
  3. Sif die meel in ‘n aparte bak en meng met die amandels. Vou die meelmengsel versigtig by die eiermengsel, maar moenie te veel meng nie.
  4. Skep beslag in die broodpan en bak vir 40-45 minute of tot die toetspen skoon uitkom. Laat 1-2 minute in die pan staan. Keer uit op ‘n afkoelrakkie en laat afkoel.
  5. Sif versiersuiker oor en sit voor.

Wenke
1. Sit die koek as nagereg voor met vars aarbeie en lepelsvol Griekse jogurt. Bloubessies en frambose sal ook lekker wees.
2. Die koek sal ‘n paar dae in ’n lugdigte houer vars bly, sonder om uit te droog.
3. Die koek is ook lekker in ’n koekstruif. Plaas koek in lae met vrugte, jogurt, neute en gekapte sjokolade.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak: Selfs as jy met vakansie is.
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- dalk het jy nie ’n wurmplaas naby nie, maar vra of daar ’n komposhoop by die familie of vriende is
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- alhoewel dit ’n teetydbederf is en suiker bevat, hoef ’n mens nie ’n groot porsie te eet om dit te geniet nie, so hou matigheid voor oë en gun jouself ‘n bederf
- avokado-olie is ’n gesonde keuse en kan ook vir ander geregte gebruik word
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glashouers kan gewas en gehersirkuleer word – heelwat vakansieplekke het hersiruleer-dromme beskikbaar
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar in die hande te kry
- sodra die teebroodjie uit die oond kom, kan nog iets gebak of gerooster word, bv ’n geroosterde hoender of groente om weer vir ’n volgende ete te gebruik

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 15 Desember 2014 - Kersspyskaart

Week 176: Beplan jou Kersmaal betyds

Die einde van die jaar is vir meeste mense sinoniem met van die grootste feestye op die kalendar. Of dit nou Kersfees, Nuwejaar of albei is, is dit ’n tyd wanneer Suid-Afrikaners ekstra moeite vir die eettafel doen. Dis wel ook vakansietyd, so min mense het lus om lang tye óf alleen in die kombuis te staan. Die idee is mos juis dat almal saam moet kuier.

Ek het ’n feestyd spyskaart beplan wat gesond en minder oordadig is – maar almal gaan beslis lekker eet en bederf voel. Heelwat van die werk kan ook vooraf gedoen word en dis ’n spyskaart waarmee die ander gaste vooraf of op die dag kan help. Besluit self of jy die hele spyskaart net so wil gebruik of dalk aspekte hiervan en die res vir ’n ander spesiale ete. Vars produkte is ook nie altyd maklik beskikbaar nie, so ek probeer om alternatiewe voor te stel, maar wees kreatief met wat jy het of in die hande kan kry en onthou om bestanddele te koop wat seisonaal is. Op die manier is jy verseker van ’n meer bekostigbare en waarskynlik geuriger item en daar is heelwat minder kosmyle ter sprake.

Die kleurvolle aarbeislaai op die spyskaart is ’n heerlike voorgereg of bygereg. Alles kan vooraf opgesny en in bakkies of plastieksakkies in die yskas gehou word. Maak ook die slaaisous vooraf en hou die croutons in ’n lugdigte houer. Dan is dit vinnig om alles net voor te sit en dit lyk ewe mooi op ’n groot plat slaaibord of individuele bordjies of selfs glasbakkies. As daar nie aarbeie beskikbaar is nie, is perskes of nektariens ook ideaal. Selfs waatlemoen is lekker, maar dan gaan jy nie waatlemoen as bykos ook herhaal nie.

Geroosterde hoender met suurlemoen-en-kruie is ’n eenvoudige, maar maklike manier om ’n heerlike vleisgereg vir ’n feesmaal te maak. Dit gee mens ook kans om jou bykosse dalk meer interessant te maak, omdat die geure van die hoender baie goed by ’n verskeidenheid bykosse pas. Dieselfde geurmiddels kan ewe suksesvol vir vis, vark- of selfs lamsvleis gebruik word.
Die geroosterde wortels en patats is vinnig om te maak, maar ewe lekker warm of teen kamertemperatuur, so dit kan ook die vorige dag berei word en teen kamertemperatuur op ’n bed van roketblare voorgesit word.
Waatlemoen en spanspek sê somer! Die seisoen hiervoor is in die middel van die somer en ideaal vir die feestyd. Dit pas ook by ’n verskeidenheid vleisgeregte en slaaie en kan op verskillende maniere gesny word. Garneer dit met vars kruisement om die geure verder af te rond.

’n Granola-krummel met vye is ’n indrukwekkende, maar maklike nagereg. Die krummel kan ’n hele paar dae vooraf gerooster word, sommer wanneer jy die oond vir die croutons of ’n ander ete aangesit het. Maak ’n dubbele baksel en kyk na die ander maniere waarop dit nog gebruik kan word. Onthou net om dit in ’n lugdigte houer te stoor, veral as jy iewers by die kus is. Die vye kan maklik met ander somervrugte of –bessies vervang word. Druiwe, mango, nektariens of aarbeie sal goed werk. Kies net die vrugte só, dat daar nie enige herhaling in jou spyskaart is nie. As jy bv nektariens vir die voorgereg gebruik het, kan jy iets ander vir die nagereg kies. Die granaatpitte in die resep kan ook met bessies of gedroogde rooibosbessies (cranberries) vervang word.

Kyk ook na die ander wenke onderaan elke resep, want dalk is daar ’n variasie wat jy vir ’n ander ete wil gebruik. Beplan jou feesetes vooraf, sodat jy jou inkopies ook betyds kan doen en nie onnodige duur pryse hoef te betaal nie. Onthou om matige porsies te eet, dan hoef jy nooit oor enige iets skuldig te voel nie en hou jou etes so vars en natuurlik as moontlik. Heel onder aan die resepte is ’n inkopielys. Sommige bestanddele kan jy reeds in jou koskas hê, so dis maklik om dan net die res aan te koop.
’n Geseënde feestyd vir jou en jou geliefdes. Lekker kook en eet.
Feestelike kosgroete.

Spyskaart:

Aarbeislaai met basiliekruid
Geroosterde hoender met suurlemoen-en-kruie
Geroosterde wortels en patats
Waatlemoen en spanspek skywe
Granola-krummel met vye

Aarbeislaai met basiliekruid

Lewer 4 – 6 porsies
Uit Maak vyf

Hierdie slaai is perfek vir enige somersete. Voeg ’n bietjie hoender, avokado of neute by vir ’n ligte ete. Volstruisfilette of steak, vis of hoender oor die kole is heerlik saam met hierdie soeter bykos.

Croutons
2 rolletjies, in growwe stukke gebreek
30 ml (2 e) olyf- of avokado-olie
2 knoffelhuisies, gekneus

Slaai
250 g aarbeie, in dik skywe gesny
’n handvol vars basiliekruidblare
’n handvol vars roketblare
½ komkommer, met ’n aartappelskilller in linte gesny
1 skyf fetakaas, gekrummel
30 ml (2 e) papawersaad
30 ml (2 e) basiliekruidpesto
45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
15 ml (1 e) appel- of vrugteasyn
sout en peper

  1. Croutons: Voorverhit die oond tot 180 °C en voer ’n bakplaat met bakpapier uit. Plaas brood, olie en knoffel in ’n groot mengbak en meng goed deur. Plaas in ’n enkellaag op die bakplaat en rooster vir 10-15 minute of tot goudbruin en bros. Laat dit afkoel.
  2. Slaai: Plaas die aarbeie, basiliekruid, roket en komkommer op ’n groot slaaibord en krummel feta bo-oor. Strooi die papawersaad oor.
  3. Meng die res van die bestanddele vir ’n slaaisous en geur na smaak. Sit die slaai saam met die croutons en slaaisous voor.

Wenke
1. Gebruik aarbeie en enige ander bessies, soos frambose en bloubessies. Waatlemoen is ook lekker. Gebruik gerus ook ander vrugte of groente, wat in seisoen is, in die slaai. Avokado, dun groenboontjies, of pere werk goed.
2. Meng avokado, hoenderrepies, gepeperde makriel, salm of kekertjies by die slaai. Of vervang croutons met avokado vir ’n glutenvrye slaai.

Geroosterde hoender met suurlemoen-&-kruie

Lewer 6 porsies

’n Maklike en eenvoudige manier om ’n geurige vleisgereg vir die feestyd voor te berei.

1 suurlemoen
60 ml (¼ k) gekapte vars kruie, soos Italiaanse pietersielie, origanum en tiemie
2 knoffelhuisies, gekneus
45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
sout en peper
1,5 kg heel hoender
2 uie, in wiggies gesny

  1. Voorverhit die oond tot 180 °C. Rasper die suurlemoenskil en druk die sap uit, maar behou die twee uitgedrukte helftes. Meng met die kruie, knoffel en die helfte van die olie en geur na smaak.
  2. Maak versigtig die vel van die holte se kant met jou vingerpunte los, sonder om die vel te skeur. Versprei die kruiemengsel met jou vingers of ’n teelepel eweredig onder die hoendervel.
  3. Plaas uie in ’n groot oondbak en sit die hoender in die middel van die bak bo-op van die uie. Skink orige olie oor en geur na smaak. Druk die suurlemoenhelftes in die holte van die hoender.
  4. Rooster 1 uur of tot hoender gaar en goudbruin is. Sit warm met groente en slaai voor.

Wenke
1. As jy bang is die hoender droog uit, bedek dit vir die eerste halfuur met foelie.
2. Maak die hoender in ‘n ketelbraai vir ‘n ekstra spesiale geur.

Geroosterde wortels & patats

Lewer 6 porsies
Uit Maak vyf

Wortels en karwysaad is ’n bekende kombinasie. En as jy boonop patats daarmee saam rooster,is dit ’n heerlike bykos. Dis ook lekker saam met gebraaide vis of geroosterde hoender.

250 g klein worteltjies, heel
250 g mediumgroot wortels, geskil en in die lengte in kwarte gesny
4 klein patats, met die skil in wiggies gesny
3 knoffelhuisies, in repies gesny
45 ml (3 e) olyf- of avokado-olie
10 ml (2 t) karwysaad
15 ml (1 e) heuning of sagte bruinsuiker
’n handvol vars kruisementblare

  1. Voorverhit die oond tot 200 °C. Plaas al die bestanddele, buiten die kruisement, in ’n groot mengbak en meng die groente tot dit met die olie bedek is.
  2. Plaas die groente op ’n groot bakplaat wat mer bakpapier uitgevoer is en rooster 30-40 minute, na gelang van die grootte van groente, tot gaar en goudbruin. Sit voor met kruisementblare.

Wenke
1. Botterskorsie kan ook gebruik word.
2. As karwysaad nie beskikbaar is nie, kan komynsaad gebruik word. Dit verleen ’n totaal ander geur aan die gereg.

Granola-krummel met vye

Lewer 6 porsies
Uit Maak vyf

Vye, jogurt, granola en vars kruisement maak ’n lieflike nagereg vir somer.

250 ml (1 k) hawermout
125 ml (½ k) koekmeel
100 ml harde botter
75 ml (5 e) sagte bruinsuiker
2,5 ml (½ t) gemaalde gemengde speserye
50 g pekanneute of amandels, fyngekap
300-500 ml ongegeurde of Griekse jogurt
6-12 vars vye of ander seisoensvrugte
’n handvol vars kruisementblare
’n handvol granaatpitte

  1. Voorverhit oond tot 200 °C en voer ’n bakplaat met bakpapier uit.
  2. Plaas die hawemout, meel, botter, suiker en speserye in ’n mengbak. Vryf dit met jou vingerpunte tot dit soos growwe broodkrummels lyk.
  3. Voeg die neute by en versprei in ’n eweredige laag op die bakplaat. Bak vir 15-20 minute of tot goudbruin.
  4. Breek in growwe krummels. Sit die krummel met die jogurt en vye in voor. Dit werk goed in ’n glas of in ’n plat bakkie. Garneer met kruisement en granaatpitte.

Wenke
1. Gebruik die krummel oor vrugteslaai, met jogurt vir ontbyt of as ’n ligte nagereg. Dit is selfs lekker oor roomys of met gebakte vrugte soos appels of pere.
2. Vervang die speserye met 80 ml (⅓ k) dukkah. Gebruik net die helfte van die suiker en gebruik die krummel as strooisel oor slaai of geroosterde groente.
3. Vrugte soos perskes, nektariens, mango en druiwe is heerlik saam met die krummel.

Inkopieslysie

Koskas
sout en peper
165 ml olyf- of avokado-olie
15 ml (1 e) appel- of vrugteasyn
30 ml (2 e) basiliekruidpesto
2,5 ml (½ t) gemaalde gemengde speserye
10 ml (2 t) karwysaad
30 ml (2 e) papawersaad
50 g pekanneute of amandels
15 ml (1 e) heuning of sagte bruinsuiker
75 ml (5 e) sagte bruinsuiker
250 ml (1 k) hawermout
125 ml (½ k) koekmeel

Vars en suiwel
7 knoffelhuisies
2 uie
250 g mediumgroot wortels
250 g klein worteltjies of nog mediumgroot wortels
4 klein patats
60 ml (¼ k) gekapte vars kruie, soos Italiaanse pietersielie, origanum en tiemie
2 handevol vars kruisementblare
’n handvol vars basiliekruidblare
’n handvol vars roketblare
250 g aarbeie
1 suurlemoen
waatlemoen
spanspek
6-12 vars vye of ander seisoensvrugte
’n handvol granaatpitte
½ komkommer
1 skyf fetakaas
100 ml (100 g) botter
300-500 ml ongegeurde of Griekse jogurt

Vleis en hoender
1,5 kg heel hoender

Ander
2 rolletjies

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak: Selfs al is jy met vakansie.
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- dalk het jy nie ’n wurmplaas naby nie, maar vra of daar ’n komposhoop by die familie of vriende is
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel vooraf-bereide kos te eet nie – hou dit vars en natuurlik
- gebruik baie gesonde bestanddele, soos avokado-olie en vars kruie om slaaisouse of marinades mee te maak, vars vrugte en groente, avokado’s en neute
- geur kos met suurlemoen, gemmer, kruie en speserye, maar nie te veel sout nie
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en gehersirkuleer word – heelwat vakansieplekke het hersirkuleer-dromme beskikbaar
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar te maak
- gebruik die oond vir meer as een gereg wanneer dit aangeskakel word
- kook oor lae en matige hitte om krag te spaar
- maak slaaisouse in ’n glasflessie, deur alles net saam te skud, maak dubbele mengsels en gebruik dit ook oor aartappel- en ander slaaie, as marinades vir vleis of groente

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 8 Desember 2014 - Koeskoesslaai

Week 175: Maklike kos vir die feestyd

Gelukkige trekking: AMC Cooks’ Book via sms vraag

My fokus vir feestyd se kos is: maklik, vinnig, lekker en gesond. As dit jou uitgangspunt is, is daar ’n paar bestanddele wat ideaal is om in te pak of seker te maak dat jy dit in die hande kan kry. Soos gewoonlik beveel ek vir mense aan om hul vakansie-etes so te beplan dat daar een gereg is wat die kollig steel en die res moet aanvullend, maar eenvoudig wees. Die spesiale gereg hoef ook nie noodwendig die vleis of nagereg te wees nie. Soms kan dit juis die bykos of slaai wees wat die interessante geure en teksture bevat. Vir ’n spesiale ete maak ons graag ’n eenvoudig vleissnit, bv geroosterde hoender op die ketelbraai, vis oor die kole of skaap- of varkvleis oor die kole of ketelbraai. Dit sal ek geur met vars kruie, suurlemoensap en olyf- of avokado-olie. Dan kan ’n mens heerlike kreatief wees met geurkombinasies in die bygereg en slaai. Bv ’n geroosterde groente-dis met vars kruie en fetakaas of ’n groot groen slaai met’n interessante slaaisous.

Verder is iets so basies soos koeskoes soms net die item om in jou koskas te hê. Dis maklik en vinnig om voor te berei en die geurkombinasies is eindeloos. Dit kan ’n Marokkaanse of Meditereense geur kry, soos in die resep met komyn, kruisement en suurlemoen. Of ’n meer Italiaans met basiliekruid, vars tamatie en komkommer of selfs ’n soeter vrugte-geur met perskes, nektariens of appelkose met tiemie, olie en fetakaas. Koeskoes hoef net in warm vloeistof te week vir ’n paar minute om gaar te wees. Die beste manier om dit voor te berei, is om die koeskoes in ’n wye bak (bv ’n AMC 24 Dome) te sit, kookwater met gedroogde kruie of ’n flou-aangemaakte aftreksel warm daaroor te skink en so te laat staan vir 5-10 minute. Sit ’n deksel op of bedek dit met kleefplastiek, sodat die koeskoes vinniger kan stoom. Roer dan met ’n vurk deur, sodat klonte opgebreek word, maar die koeskoes nie papgeroer word nie. Meng dan die geurmiddels, met olie deur om dit lig en los te hou en sit warm of teen kamertemperatuur voor. Die resep kom uit AMC Cookware se nuwe resepteboek: AMC Cook’s book.

Alhoewel koeskoes ’n stysel is, kan jy ’n volgraan opsie kies – wat meer vesel in het en jou bietjie langer sal vol hou. Die groot geheim is om dit met gesonde, seisonale bestanddele aan te vul om die veselinhoud selfs meer te maak en dan kan mens met net ’n koppie koeskoes ’n groot bygereg maak. Vul dit aan met groente, kruie en ander bestanddele van jou keuse, soos neute, sonneblomsade of pampoenpitte. Jy kan ook maklik beheer hoeveel sout in die koeskoes gebruik word. Onthou om min sout in te sit as jy reeds ’n aftreksel vir die gaarmaak gebruik en dalk bestanddele soos kaas inroer, wat reeds baie sout is.

Dieselfde resep hier onder kan ook met bruinrys gemaak word. Kook die rys soos gewoonlik, spoel af in koue water en laat heeltemal afkoel. Roer die res van die bestanddele deur en sit teen kamertemperatuur voor.
Wanneer jy met vakansie is, kan iets soos die AMC Flux (induksieplaat) maklik ingepak word om by ‘n vakansiehuis te gebruik. Dit is selfs geskik as jy kamp, as jy elektrisiteit het.

Kyk op die AMC webwerf, http://www.amcsa.co.za/products/product_detail/amc_20_cm_dome of http://www.amcsa.co.za/products/product_detail/amc_flux_induction_cooker

Koeskoesslaai

Uit AMC Cook’s Book
Lewer 4 – 6 porsies

250 ml (1 k) koeskoes (gewone of volgraan)
250 ml (1 k) warm hoender- of groente-aftreksel
olyfolie na smaak
10 songedroogde tamaties, in repies gesny (opsioneel)
fyngerasperde skil en sap van 1 suurlemoen
5-7,5 ml (1-1½ t) gemaalde komyn
handvol vars kruisementblare, grof gekap
sout en varsgemaalde swartpeper na smaak

  1. Plaas koeskoes in ’n AMC 20 cm Dome of groot mengbak. Skink warm aftreksel oor en laat 5-10 minute staan.
  2. Maak die koeskoes met ’n vurk los, roer deur en giet ’n bietjie olyfolie oor. Roer die res van die bestanddele liggies deur en geur na smaak.
  3. Sit as bykos voor saam met geroosterde vleis or met pangebraaide hoender of vis.

Wenk
1. Vir ’n meer vullende slaai, voeg enige oorskiet oondgeroosterde groente of vars groente soos kersietamaties, wortels of mielies by die koeskoes.
2. Indien verkies, kan feta, olywe en meer kruie by die koeskoes ingeroer word. ’n Verskeidenheid vars kruie wat in seisoen is, is ook heerlik.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie te veel sout in die koeskoes gebruik nie – aftreksel is reeds baie sout
- geur die koeskoes met natuurlike bestanddele soos suurlemoensap, olie en kruie
- gebruik avokado- of olyfolie om dit mee te geur – dis regtig gesond
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik bestanddele wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar in die hande te kry
- die koeskoes het net warm water nodig om gaar te word – kook dus net wat nodig is en gebruik selfs ’n AMC induksieplaat wat nog minder krag nodig het

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 1 Desember 2014 - Braaibroodjies

Week 174: Berei voor vir die vakansietyd

Die vakansie is om die draai en baie mense hou daarvan om vooraf ’n paar dinge te maak en sommige van die etes te beplan, sodat die kosmakery in die vakansie so moeiteloos as moontlik verloop. Beplanning is altyd ’n goeie manier om jou vakansie so rustig as moontlik te maak, sonder dat jy elke dag rigied moet hou by dit wat jy dalk vooraf beplan het. En onthou, as jy self gesonde en lekker kos in die vakansietyd maak en nie te veel geriefskos gebruik nie, weet jy presies wat jy en jou familie eet.

’n Paar basiese bestanddele is ’n uitstekende beginpunt. Blikkies tuna, tamatie, kekerertjies en gebakte bone is alles bestanddele waarmee jy vinnig iets op die tafel kan sit, selfs vir onverwagse gaste. Tuna kan in ’n slaai of pastasous gebruik word, dis heerlik op broodjies en kan selfs die vulsel vir ’n gebakte patat of aartappel word. Blikkies tamatie is perfek om ’n maalvleismengsel mee te rek of selfs met ’n blikkie tuna en ’n bietjie geurmiddels in ’n pastasous te omskep. Kekerertjies is heerlik in enige slaai en kan as ’n goeie bron van proteïen, ’n gewone slaai na ’n ligte maaltyd verander. Kekerertjies is ook baie lekker in ’n hoendergereg of selfs fyngemaak en lekker gegeur as doopsous of smeersel vir soutbeskuitjies met ’n glasie wyn.

Geurmiddels soos pesto, avokado- of olyfolie, balsamiese asyn en ’n goeie kwaliteit tamatiesous en blatjang is veelsydig genoeg dat jy min ander dinge nodig het. Vars (as jy het of maklik kan koop) en gedroogde kruie en een of twee van jou gunsteling speserye is ook ’n goeie item om in te pak. Met die keuse van geurmiddels kan jy ’n doopsous met jogurt maak, botter geur vir toebroodjies of aartappels maak en enige vleis of ander gereg geur. Ander bestanddele wat handig te pas kom, is eiers en ’n kooksel maalvleis. Eiers vir ’n laat-ontbyt is perfek as daar ’n groot aandete voorlê of gekookte eiers in ’n slaai as ligte middagete is baie lekker. Met ’n eier en ’n bietjie meel en melk, kan bestanddele vinnig in ’n quiche of fritter omskep word.

Vir die vakansietyd is ’n houer roomys ook sommer ’n maklike manier om vinnig ’n bederf voor te sit. Dink maar aan alles wat ’n mens oor roomys kan skink of by sagte roomys kan inroer. Neute, koekies, gedroogde of vars vrugte, sjokolade en nog baie ander lekkertes. Vries dit weer en sit die roomys soos ’n cassata of roomyskoek voor.

Een van my groot gunstelinge, wat altyd ingepak word as ons met vakansie gaan, is gekaramelliseerde uie. As ek nie tyd het om dit vooraf te maak nie, neem ek die bestanddele daarvoor saam en maak sommer ’n paar keer in die vakansie dié veelsydige bykos. Ons het al voorheen oor gekaramelliseerde uie gesels en vandag wil ek sommer verduidelik hoe maklik dit is om te maak en op ’n variasie van maniere te gebruik. Dis ook ’n item wat jy maklik in groot hoeveelhede kan voorberei en bottel of in die yskas hou om vir ’n vinnige ete uit te haal. Vandag wil ek verduidelik hoe ek dit vir braaibroodjies gebruik, want dit gaan jou gaste beslis beïndruk.

Daarnaas kan jy dit ook in ’n slaai sit, met koeskoes meng, op braaivleis of hamburgers gebruik (perfek vir die vakansie) of as deel van ’n kaasbord aanbied.

Braaibroodjies met gekaramelliseerde uie

Genoeg vir 8 – 10 braaibroodjies
Uit Maak vyf/ Make five

Gekaramelliseerde uie verander ’n gewone braaibroodjie na ’n gourmet-braaibroodjie. As jy dit een keer daarop geëet het, is gewone uie vir altyd van die baan.

Gekaramelliseerde uie (lewer 500 ml)
30 ml (2 e) olyf- of avokado-olie
4 groot uie, gehalveer en in dun skyfies gesny
15 ml (1 e) gedroogde tiemie of 5 ml (1 t) komynsaad
45 ml (3 e) sagte bruinsuiker
45 ml (3 e) balsamiese asyn
sout en peper
45 ml (3 e) vars tiemieblare

Broodjies
botter om op broodjies te smeer
16-20 snye volgraanbrood
60 ml (¼ k) pesto van jou keuse
3-5 ryp tamaties, in skyfies gesny
250-350 g (1-1½ k) gerasperde wit cheddarkaas of 1-2 camembertkase, in skyfies gesny

  1. Gekaramelliseerde uie: Verhit die olie oor matige hitte in ’n braaipan en soteer die uie stadig met die tiemie tot amper sag. Voeg die suiker en asyn by en soteer die uie nog 10-15 minute tot heeltemal sag en gekaramelliseer. Geur na smaak. Roer die vars tiemie by.
  2. Broodjies: Smeer brood met die botter. Smeer van die pesto op elke tweede sny brood. Pak skyfies tamatie op die snye brood met die pesto, skep lepelsvol uie bo-op en verdeel die kaas tussen die broodjies.
  3. Maak die broodjies toe en braai oor matige kole tot goudbruin en die kaas gesmelt is. As jy braaibroodjies as ’n ligte maaltyd eet, sit voor met ’n paar avokadoskyfies.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel suiker vir die uie te gebruik nie
- gebruik volgraanbrood en ’n kaas wat nie te vetterig is nie
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- houers kan uitgespoel word en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- maak ’n dubbele kooksel uie, terwyl jy besig is – dan spaar dit volgende keer krag
- hou die uie in ’n glasflessie in die yskas, gebruik op een van die voorgestelde maniere vir ’n ander ete
- soteer die uie oor matige en lae hitte om soveel as moontlik krag te bespaar

Onthou, jý kan die verskil maak

RSG 24 November 2014 - Avokado-slaaisous

Week 173: Maklike slaaisous en somer avokado’s

Dis somertyd en slaaityd, met soveel opsies dat ‘n mens nie sommer kan moeg raak vir die lekker manier van eet nie. Met ‘n paar basiese slaai-bestanddele is daar heelwat wat ‘n mens kan byvoeg om dit elke dag anders te maak. Probeer gerus ‘n slaai net met vrugte en dalk een groente soos boontjies, broccoli of komkommer daarby. ‘n Ander keer kan jy weer net met ‘n verskeidenheid soetrissies of tamaties ‘n heerlike slaai maak. ‘n Slaai wat net uit groen bestanddele bestaan kan ook lekker wees en daarvoor is daar regtig baie om van te kies, bv boontjies, plat ertjies (mange tout), broccoli, komkommer, murgpampoentjies en selfs ertjies. Somervrugte is ‘n heerlike manier om ‘n slaai te maak en mens hoef ook nie eers altyd slaaiblare te gebruik nie. ‘n Bord vol blokkies waatlemoen of spanspek met basieliekruid- of kruisementblare kan ‘n heerlike alternatief wees.

Een bestanddeel wat baie mense graag in hul slaaie gebruik, is avokado. Die vrug word meestal met herfs- en wintermaande geassosieer, maar daar is goeie nuus. Westfalia het nou ‘n somer-avokado wat vanaf September tot Desember en selfs in Januarie in sommige supermarket beskikbaar gaan wees. Die avo’s word Gem’s genome en kan sommer net saam met ‘n lekker verskeidenheid slaaiblare, vars kruie en ‘n interessante slaaisous as slaai, voorgereg of ligte maaltyd voorgesit word. Of maak ‘n vinnige salsa met komkommer, avokado en perkse, geur dit met ‘n paar druppels Westfalia suurlemoengegeurde avokado-olie, ‘n lekker draai swartpeper en vars gekapte kruisement.

Die Gem het ‘n dikkerige, groen skil wat effens donkerder en amper pers word, wanneer die vrug ryp is. Die avo is heerlik romerig in tekstuur, met ‘n wonderlike smaak en kan maklik uit die dikker skil geskep word. Westfalia se avokado-olies is ‘n maklike manier om enige slaai ‘n hupstoot te gee. Dit is ook perfek as basis vir ‘n slaaisous, want sonder veel moeite, kan die slaaisous ‘n suurlemoen-, knoffel- of brandrissie-geur kry. So ‘n slaaisous kan selfs gebruik word om ‘n salsa of kooksel aartappels mee te geur, vir ‘n vinnige aartappelslaai. Die olies en vars vrugte is propvol omega 3’s, wat dit gesond maak en avokado word al hoe meer gesien as ‘n belangrike deel van ‘n gebalanseerde manier van eet.

Avokado-olie-&-papawersaad-slaaisous

Lewer ongeveer 100 ml

Westfalia se avokado-olies is in ‘n wye reeks van geure beskikbaar. Maak die slaaisous met die gewone een, of speel met die geure van die ander olies in die reeks om die slaaisous elke keer anders te laat proe. Sien die wenke onderaan die resep. Vars kruie en papawersaad gee die basiese slaaisous ‘n interessante geur.

60 ml (¼ k) Westfalia gewone avokado-olie
30 ml (2 e) witwynasyn
10 ml (2 t) heuning
15 ml (1 e) gekapte vars kruisement
15 ml (1 e) gekapte vars Italiaanse pietersielie
5 ml (1 t) papawersaad
sout en peper

  1. Plaas avokado-olie in ‘n beker en klits saam met die res van die bestanddele tot goed gemeng. Geur na smaak en gebruik saam met enige slaai. Bêre in die yskas vir ‘n week.
  2. Gebruik die slaaisous op ‘n eenvoudige slaai van babablaartjies, vars roketblare en kruie. Sit avokadoskyfies, pecorinokaas en eetbare-blomme by.

Wenke
1. Westfalia se gewone avokado-olie is by Woolworths beskikbaar in 250 ml en 500 ml bottels.
2. Die slaaisous is ook heerlik oor geblansjeerde groente, as marinade vir hoender of vleis of oor aartappels en vis.
3. Probeer Westfalia se suurlemoengegeurde avokado-olie in die slaaisous of vervang 15 ml daarvan met die knoffelgegeurde slaaisous.

Vrae om ‘groen leef’ prakties te maak
1. Wat kan komposhoop of wurmplaas/bokashi-emmer toe gaan?
- enige kosafval is geskik vir die bokashi-emmer
- onthou dat suiwel, uie, knoffel en sitrus liefs nie vir die wurmplaas gebruik moet word nie
2. Hoe kan ek die resep so gesond as moontlik maak?
- moenie in die versoeking kom om te veel sout in die slaaisous te gebruik nie
- avokado-olie maak dit regtig gesond en veelsydig – braai hoender of vis in die slaaisous
3. Wat kan ek hersirkuleer of hergebruik
- enige leë blikkies, bottels of ander glas houers kan gewas en op ’n kreatiewe manier gebruik word
- andersins kan die houers uitgespoel en in die hersirkuleersak geplaas word
4. Wat maak die resep nog meer omgewings-vriendelik?
- gebruik slaaibestanddele en kruie wat in seisoen is, om dit maklik en bekostigbaar te maak
- maak die slaaisous in ’n glasflessie, deur alles net saam te skud en maak sommer dubbeld die hoeveelheid – gebruik die res oor aartappelslaai, ipv mayonnaise of net oor ’n paar handevol slaaiblare en kruie vir ’n eenvoudige slaai, dalk met vars avo en boontjies of komkommer en ’n kaas van jou keuse

Onthou, jý kan die verskil maak